هشدار درباره کاهش شدید حاشیه سود در زنجیره معدن و فولاد
به گزارش پایگاه خبری «اقتصاد ملت» و به نقل از روابطعمومی شرکت توسعه معادن و فلزات؛ وی با اشاره به بررسیهای انجام شده درباره روند سودآوری صنایع معدنی و فولادی اظهار کرد: برنامهریزی در کل زنجیره زمانی معنا پیدا میکند که بدانیم به چه سمت و سویی در حال حرکت هستیم. بر اساس آمار متوسط شرکتهای کشور؛ حاشیه سود بخش کانیهای فلزی از ۵۷درصد در سال ۱۴۰۰ به ۴۳درصد در سال ۱۴۰۱، ۳۵درصد در سال ۱۴۰۲، ۲۹درصد در سال ۱۴۰۳ و ۲۴درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است.
سعدمحمدی با اشاره به وضعیت صنعت فولاد افزود: حاشیه سود شرکتهای فولادی نیز از ۳۶درصد در سال ۱۴۰۰ به ۲۵درصد در سال ۱۴۰۱، ۲۴درصد در سال ۱۴۰۲، ۱۹درصد در سال ۱۴۰۳ و ۱۲درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. با چنین روندی این پرسش مطرح میشود که انگیزه سرمایهگذاری جدید در این بخش چیست؟ وقتی نمودارها خود به روشنی روند کاهش سودآوری را نشان میدهند؛ باید در نگاهها و سیاستها تجدیدنظر کرد.
مقایسه سود بانکها با صنعت؛ ضرورت اصلاح سیاستهای اقتصادی
وی با مقایسه وضعیت بانکها و صنایع تولیدی گفت: حاشیه سود بانکها در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۴درصد، در سال ۱۴۰۱ معادل ۳۲درصد و در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۰درصد بوده؛ این در حالی است که بانکها تولیدکننده نیستند و اشتغال مستقیم ایجاد نمیکنند. بانک باید در خدمت تولید باشد، اما اعداد نشان میدهد هزینه تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی بسیار بالاست و این موضوع ضرورت اصلاح مدیریت و سیاستگذاری را دوچندان میکند.
مدیرعامل «ومعادن» با اشاره به ارزش بازار سرمایه ایران اظهار کرد: ارزش کل بازار سرمایه کشور حدود ۸۵میلیارد دلار است؛ رقمی که نشان میدهد ارزش واقعی شرکتها در بورس به درستی منعکس نشده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، طبیعی است که سرمایهگذاران تمایل کمتری برای ورود به بخش تولید داشته باشند و سرمایه خود را به سمت بخشهای دیگر هدایت کنند.
ظرفیتهای مازاد و چالش صادرات در پنج سال آینده
وی با اشاره به ظرفیتهای ایجاد شده در صنعت فولاد گفت: نسبت تولید به ظرفیت در جهان حدود ۶۸ تا ۷۰درصد است، اما این نسبت در ایران پایینتر بوده و با روند فعلی احتمالاً به حدود ۵۶ تا ۵۷درصد خواهد رسید. این بدان معناست که ظرفیتهایی بیش از نیاز بازار ایجاد شده و در صورت بیتوجهی به بازارهای صادراتی و میزان تقاضا، طی پنج سال آینده با چالشهای جدی مواجه خواهیم شد.
سعدمحمدی با اشاره به وضعیت تولید گندله و قیمت مواد اولیه افزود: با شرایط فعلی بخش قابلتوجهی از تولید گندله در ماههای آینده روی زمین خواهد ماند؛ زیرا قیمتهای فعلی صرفه اقتصادی لازم را ندارد. قیمت سنگآهن و هزینههای تولید شامل آب، برق، دستمزد و سایر هزینهها نیازمند ایجاد توازن است.
پیشنهاد سامانه آنلاین برای پایش مستمر زنجیره
وی پیشنهاد کرد سامانهای دائمی و برخط برای پایش وضعیت زنجیره ایجاد شود و گفت: پیشنهاد من این است که با ایجاد یک سیستم آنلاین، وضعیت این زنجیره به صورت مستمر کنترل شود؛ زیرا تصمیمگیریهای روزمره بدون رصد دقیق میتواند به خطاهای جدی منجر شود.
مدیرعامل «ومعادن» سپس به تشریح نیاز انرژی در زنجیره فولاد پرداخت و گفت: مدیرعامل «ومعادن» سپس به تشریح میزان مصرف انرژی در زنجیره فولاد پرداخت و گفت: برای تولید هر تن محصول نهایی (نورد) در کل زنجیره از مرحله کنسانتره تا نورد، حدود ۴۴۴مترمکعب گاز، یکهزار و ۱۰۷ کیلوواتساعت برق و سههزار و ۶۰۰ لیتر آب موردنیاز است.
افزایش سرسامآور هزینههای انرژی؛ تهدید اصلی سودآوری
وی با مقایسه سهم انرژی در قیمت تمام شده فولاد در ایران و جهان اظهار کرد: در بسیاری از کشورهای جهان، سهم آب، برق و گاز از بهای تمام شده فولاد بین ۱۲ تا ۲۰درصد است و به طور متوسط در سالهای اخیر حدود ۱۶ تا ۱۷درصد بوده است. سرمایهگذار در این کشورها به خوبی میداند با چه هزینهای مواجه است و سیاستها نیز ثبات بیشتری دارد.
سعدمحمدی ادامه داد: بررسی روند جهانی نشان میدهد طی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، قیمت گاز حدود ۱۴درصد برق حدود ۲۲درصد و آب حدود ۲۰درصد افزایش یافته است، اما در ایران رشد تعرفههای انرژی با شیب بسیار بیشتری در حال وقوع است.
وی با اشاره به تعرفه برق صنایع فولادی گفت: نرخ برق فولادیها از سال ۱۴۰۰ روند صعودی قابلتوجهی داشته و حتی در بورس انرژی به حدود ۲۰هزار تومان نیز رسیده است. همین افزایش هزینهها یکی از عوامل اصلی کاهش حاشیه سود فولاد از ۳۶درصد به ۱۲درصد بوده است.
مدیرعامل «ومعادن» در تشریح عملکرد سه ماهه برخی شرکتها نیز اظهار کرد: اگرچه گزارشهای سه ماهه برخی شرکتها نسبت به سال گذشته مثبت است، اما این موضوع نباید تحلیلها را گمراه کند؛ زیرا در برخی شرکتها به دلیل افزایش نرخ بهرهبرداری از ظرفیت یا تغییر ترکیب تولید، سودآوری به صورت مقطعی افزایش یافته است. هر چه استفاده از ظرفیت تولید بیشتر باشد، هزینههای ثابت سرشکن شده و سودآوری نیز افزایش مییابد.
وی درباره تعرفه گاز نیز گفت: قیمت گاز همچنان در حال افزایش است و بخشنامه وزارت نفت نیز نشان میدهد احتمال تغییر مجدد نرخها پس از پایان مرداد وجود دارد. همچنین افزایش قیمت گازوئیل، هزینه حملونقل و فعالیتهای معدنی را نیز به طور مستقیم افزایش میدهد.
سعدمحمدی با اشاره به هزینه آب افزود: تعرفه آب نیز روند افزایشی دارد و از ۳۰۰تومان عبور کرده است. همچنین آب انتقالی از خلیجفارس و عمان نیز هزینههای بالایی را به صنایع تحمیل میکند.
وی تأکید کرد: با روند فعلی طی دو تا سه سال آینده قیمت انرژی در ایران به قیمتهای جهانی نزدیک خواهد شد و مزیت سنتی انرژی ارزان برای صنعت فولاد از بین میرود؛ بنابراین چارهای جز سرمایهگذاری در فناوریهای نوین، کاهش مصرف انرژی و بهبود بهرهوری وجود ندارد.
الزامات صادراتی و مالیات کربن از ۲۰۲۸؛ ضرورت تغییر فناوری
مدیرعامل «ومعادن» با اشاره به الزامات صادراتی اظهار کرد: بر اساس الزامات و کنوانسیونهای بینالمللی، از سال ۲۰۲۸ واحدهایی که گواهیهای لازم را نداشته باشند؛ در صادرات با پرداخت هزینههای اضافی از جمله مالیات کربن مواجه خواهند شد و این موضوع ضرورت برنامهریزی برای کاهش مصرف انرژی را دو چندان میکند.
وی با تأکید بر ضرورت انتقال فناوریهای جدید به صنعت فولاد گفت: انجمن فولاد میتواند با برگزاری سمینارهای تخصصی و ارائه فناوریها و تجربیات نوین دنیا؛ نقش مهمی در کاهش هزینههای تولید ایفا کند. ارائه راهکارهای جدید این سمینارها را از رویدادهای تکراری متمایز خواهد کرد.
بهرهوری واقعی؛ کاهش قیمت تمام شده یا افزایش ایمنی، نه صرفاً افزایش تولید
سعدمحمدی در پایان خاطرنشان کرد: اگر صنعت فولاد با همین روند ادامه مسیر دهد؛ به تدریج سهم خود را در بازار سرمایه از دست خواهد داد. باید سرمایهگذاری، بهرهوری و کاهش قیمت تمام شده را در اولویت قرار دهیم. افزایش تولید به تنهایی به معنای بهرهوری نیست؛ بهرهوری واقعی زمانی محقق میشود که با استفاده از فناوریهای نوین، قیمت تمام شده کاهش یابد یا سطح ایمنی ارتقاء پیدا کند. امروز نیز معتبرترین مجلات علمی جهان، مقالاتی را میپذیرند که خروجی آنها یا افزایش ایمنی باشد یا کاهش قیمت تمام شده. این دو شاخص میتواند مبنای مناسبی برای ارزیابی و توسعه صنعت فولاد کشور باشد.
