به گزارش پایگاه خبری«اقتصاد ملت»؛ به عبارتی دیگر مصرف بالای انرژی، مصرف منابع طبیعی، آلودگی محیط زیست و هدررفت انرژی از جمله چالشهای صنعت فولاد محسوب میشود؛ به گونهای که تولید فولاد به خصوص در روشهای سنتی مانند کورهبلند، انرژی بسیار زیادی مصرف میکند. از سوی دیگر سنگآهن، زغالسنگ و آب از مهمترین منابع مصرفی در این صنعت به شمار میروند که باید مدیریت شوند. آلودگی محیط زیست هم به دلیل انتشار گازهای گلخانهای و پسماندهای صنعتی از مهمترین دغدغههای این صنعت است و هدررفت انرژی هم به دلیل وجود تکنولوژیهای قدیمی یا فرآیندهای ناکارآمد است که منجر به هدررفت میزان زیادی انرژی و مواداولیه میشود.
این در حالی است که فولاد مبارکه اصفهان به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه؛ طی سالهای اخیر با اجرای پروژههای نوین در حوزه بهینهسازی مصرف انرژی و مدیریت منابع آبی، گامهای بلندی در جهت توسعه پایدار و کاهش هزینههای تولید برداشته است.
بهینهسازی مصرف انرژی با هوش مصنوعی، کاهش مصرف آب به ازاء تولید هر تن فولاد، بازچرخانی پساب شهری در فرآیند تولید، پروژه انتقال آب دریای عمان به اصفهان، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، استقرار استانداردهای بینالمللی و … از جمله این اقدامات است.
در همین راستا فولاد مبارکه با استقرار سیستمهای مدیریت انرژی هوشمند (EMS) مبتنی بر هوش مصنوعی؛ مصرف برق و آب در هر بخش را بر اساس نیاز واقعی و در لحظه تنظیم میکند. این فناوری با تحلیل و پیشبینی الگوهای مصرف؛ رفتار سیستمها را مطالعه و بر اساس دادههای محیطی پیشنهاد بهینه برای مصرف ارائه میدهد که این سیستمها با تحلیل دادههای لحظهای؛ به بهینهسازی مصرف منابع و کاهش هدررفت انرژی کمک میکنند.
این اقدامات نشاندهنده تعهد فولاد مبارکه به توسعه پایدار و مسئولیتهای اجتماعی خود است و میتواند الگویی برای سایر صنایع در جهت بهینهسازی مصرف منابع و کاهش اثرات زیستمحیطی باشد.
از سوی دیگر فولاد مبارکه کاهش مصرف آب به ازاء تولید هر تن فولاد را در دستور کار خود قرار داده است که به موجب آن موفق به کاهش ۸۷درصدی مصرف آب در فرآیندهای تولید شده است. به گونهای که در سال ۱۴۰۰ آب موردنیاز سالیانه شرکت فولاد مبارکه ۱۴میلیون و ۷۰۰هزار متر مکعب بوده، اما تولید فولاد خام در این سال به ۶.۷میلیون تن رسیده است. این آمار نشاندهنده کاهش مصرف آب به ازاء تولید هر تن فولاد به ۲.۲مترمکعب است.
بازچرخانی پساب شهری در فرآیند تولید
فولاد مبارکه همچنین با جمعآوری و انتقال پساب ۹شهر استان اصفهان و انتقال آن به تصفیهخانههای صنعتی و بازیافت و بازچرخانی آن؛ بیش از نیمی از نیاز آبی خود را از طریق پساب تأمین میکند. این اقدام نه تنها در کاهش مصرف آب خام مؤثر بوده؛ بلکه به حفظ منابع آبی منطقه نیز کمک بسزایی کرده است.
پروژه انتقال آب دریای عمان به اصفهان
پروژه انتقال آب دریای عمان به اصفهان که به گفته دکتر سعید زرندی مدیرعامل شرکت فولاد مبارکه «تصمیمی استراتژیک برای حل بحران آب در استان اصفهان بوده است و شاید بتوان گفت که فولاد مبارکه مسئولیت اصلی اجرای این پروژه را بر عهده گرفته و دین خود را در فاز اول از سیرجان تا شهرستان مبارکه اجرایی خواهد کرد.»
دکتر زرندی در این خصوص معتقد است: «باید توجه داشت که پروژه انتقال آب دریا برای تأمین آب صنعت است و بعد از بهرهبرداری نهایی از این پروژه؛ برداشت آب صنایع استان اصفهان از زایندهرود منفک خواهد شد که این موضوع را میتوان اقدام مثبتی در راستای احیاء زایندهرود دانست، اما باید توجه داشت که احیاء زایندهرود فقط با این گام محقق نمیشود و باید مصارف بالادست و موضوعات دیگر برای احیاء دائمی زایندهرود پیگیری شود.»
به همین دلیل فولاد مبارکه تمام توان و انرژی خود را برای حل مشکل آب در اصفهان به کار گرفته و بالاترین سرمایهگذاری نیز توسط این مجتمع صنعتی انجام شده است. به گونهای که امروز آب دریا به شاهینشهر و پالایشگاه اصفهان رسیده و شاخه جنوب پروژه به طول ۱۹۵کیلومتر جهت تامین آب فولاد مبارکه در نظر گرفته شده است که در حال حاضر تنها ۹.۵کیلومتر لولهگذاری به فولاد مبارکه باقیمانده و تقریباً این پروژه نیز به اتمام رسیده است.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
به گزارش پایگاه خبری «اقتصاد ملت»؛ فولاد مبارکه در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر نیز اقدامات قابلتوجه و درخشانی انجام داده است. در همین خصوص در راستای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی؛ پروژه نیروگاه خورشیدی ۶۰۰مگاواتی را در حال اجرا دارد که تاکنون ۱۲۰مگاوات آن نصب شده است. این پروژه علاوه بر کاهش هزینهها؛ نیازی به سوخت نداشته و سبب پیشروی روند تولید این مجموعه برای افزایش ظرفیت تولید در آینده خواهد شد. ضمنآنکه این نیروگاهها علاوه بر تأمین بخشی از نیاز انرژی خطوط تولید؛ در کاهش آلایندههای زیستمحیطی نیز تاثیر بسزایی دارند.
استقرار استانداردهای بینالمللی
فولاد مبارکه از سال ۱۳۹۴ استاندارد ایزو ۵۰۰۰۱ را در زمینه بهینهسازی انرژی در این مجموعه اجرا کرده است. در سال گذشته این شرکت با اجرای این استاندارد موفق به صرفهجویی یکمیلیون و ۴۰۰هزار گیگاژول انرژی شده که معادل ۱۸۰میلیارد تومان صرفهجویی مالی است. این در حالی است که این اقدامات نشاندهنده تعهد فولاد مبارکه به مسئولیتهای اجتماعی و محیط زیستی خود است و میتواند الگویی برای سایر صنایع در جهت توسعه پایدار و کاهش مصرف منابع باشد.
فولاد مبارکه اصفهان با بهرهگیری از فناوریهای نوین در حوزه بازیافت آب و انرژی؛ گامهای مؤثری در جهت بهینهسازی مصرف منابع و کاهش اثرات زیستمحیطی برداشته است.
بازیابی انرژی از گازهای خروجی
فولاد مبارکه همچنین در راستای کاهش مصرف انرژی با نصب سیستمهای بازیابی انرژی از گازهای خروجی کورهها و سایر تجهیزات؛ توانسته بخشی از انرژی موردنیاز خود را تأمین کند. این سیستمها با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته انرژی حرارتی موجود در گازهای خروجی را به انرژی الکتریکی تبدیل میکنند.
راهکارهای مدیریت منابع و انرژی
در همین راستا برای مدیریت منابع و انرژی در صنعت فولاد راهکارهایی از جمله «بهرهوری انرژی»، «مدیریت مواداولیه»، «اتوماسیون و کنترل فرآیند»، «بهینهسازی آب و مواد شیمیایی»، «مدیریت پسماند و کاهش آلایندهها» و … ارائه شده است.
در بخش «بهرهوری انرژی» استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته مانند کورههایی با راندمان بالا، بازیابی گرما و استفاده از انرژیهای جایگزین مدنظر است. «مدیریت مواداولیه» نیز یکی دیگر از این راهکارهاست که به موجب آن بازیافت ضایعات فولاد و آهنآهنگری، استفاده از قراضه فلزی به جای مواد خام جدید موردتوجه قرار میگیرد.
«اتوماسیون و کنترل فرآیند»، «بهینهسازی آب و مواد شیمیایی» و « مدیریت پسماند و کاهش آلایندهها» نیز از جمله راهکارهای مدیریت منابع و انرژی است؛ به گونهای که سیستمهای کنترل هوشمند میتوانند مصرف انرژی را کاهش و بهرهوری را افزایش دهند.
مدیریت منابع و انرژی در صنایع فولادی نیازمند یک رویکرد جامع و استراتژیک است که هم منافع اقتصادی و هم حفاظت از محیط زیست را مدنظر قرار دهد. این در حالی است که استفاده از فناوریهای نوین، بازیافت و بهرهوری انرژی میتواند موجب کاهش هزینهها، افزایش راندمان و کاهش اثرات زیستمحیطی شود. بنابراین با اتخاذ رویکردی جامع در مدیریت منابع و انرژی، صنایع فولادی میتوانند هم هزینههای تولید را کاهش دهند و هم اثرات زیستمحیطی خود را به حداقل برسانند که بهرهگیری از فناوریهای نوین و بازیافت منابع؛ کلید تحقق این هدف است.
و نکته پایانی اینکه فولاد مبارکه با عزم جزم مدیران و اتخاذ سیاستهای مناسب در این خصوص؛ در اجرای پروژههای نوین بهینهسازی مصرف انرژی و مدیریت منابع موفقیتهای قابلتوجهی را رقم زده؛ به گونه ای که همواره در این زمینه پیشران و پیشگام است.
معصومه صالحی
