دکتر صیدی در ادامه خاطرنشان کرد: دوم، موضوع سرمایه‌گذاری بر فناوری است؛ به گونه‌ای که عدم سرمایه‌گذاری به تهدیدهای جدی می‌انجامد.  بحث سوم هم این است که صنعت فولاد باید تکلیف خود را با بازار آزاد مشخص کند‌. صنعت فولاد یا بازار آزاد را قبول دارد یا می‌خواهد به همان شرایط دهه ۶۰ بازگردد. شکاف ارزی مورد اعتراض ما هم هست و جز رانت چیز دیگری ندارد.

وی با تاکید بر اینکه سازمان بورس در حد توان و حتی بیشتر پیگیر حقوق سهامداران و ذینفعان صنعت فولاد است، افزود: شهادت می‌دهم که تلاش بورس کالا کشف قیمت‌هاست، اما تقاضا دارم بازیگران این بازار قوانین عرضه و تقاضا را رعایت کنند.

دکتر صیدی با تاکید بر اینکه بورس آمادگی سرمایه‌گذاری در فناوری صنعت فولاد را دارد و نسبت به آینده صنعت فولاد خوش‌بین است، گفت: نگاه بازار سرمایه به صنعت فولاد مثبت است. در همین راستا بنگاه‌هایی که به کالاهای استراتژیک می‌پردازند؛ نقش مهمی در اقتصاد کشور دارند، همه ما دنبال ثبات در اقتصاد کلان هستیم که این ثبات را بنگاه‌ها شکل می‌دهند.

بورس کالا قائل به همفکری با انجمن‌هاست

سیدجواد جهرمی مدیرعامل بورس کالای ایران نیز در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد در واکنش به انتقادات مدیران فولادی کشور و در تعامل با آنها از بیان ایرادها تشکر و تصریح کرد: بورس کالا قائل بر این است که تصمیمی بدون همفکری با انجمن‌ها و تشکل‌ها گرفته نشود و ما همواره تلاش کردیم که از پیشنهادات و انتقادات استقبال کنیم؛ حتی اگر تصمیمی از سوی وزارتخانه آمده باشد‌.

وی در ادامه افزود: با این سخن که می‌گویند تصمیمات خلق‌الساعه گرفته می‌شود؛ موافق نیستم؛ چراکه تصمیمات از چند روز قبل اطلاع‌رسانی می‌شود. باید قبول کنیم که بین طیف‌های مختلف زنجیره فولاد اختلاف نظراتی وجود دارد.  ارزش معاملات بورس کالا در سال گذشته ۴۵میلیارد دلار بود که با نصف ارزش بازار مالی برابری می‌کند. بنابراین باید زمانی به توسعه ابزارهای مالی اختصاص یابد و به این موضوع پرداخته شود.

رهبر ارکستر حکمرانی در صنعت فولاد وزارت صمت است

مهدی طغیانی رئیس کمیسیون حمایت از تولید، نائب‌رئیس کمیسیون اقتصادی و نماینده مجلس شورای اسلامی در شورای‌عالی بورس هم در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت: با وجود همه پیشرفت‌هایی که در صنعت فولاد کشور صورت گرفته است، اما حکمرانی صنعت به تناسب خود صنعت رشد نکرده و نظام کنونی تصمیم‌گیری در این صنعت یک بحران است.

وی در ادامه افزود: از دهه ۸۰ به بعد کشور از یک مدل اقتصادی دولتی به یک مدل غیرمتمرکز روی آورده است و این مدل حکمرانی غیرمتمرکز منتهی به این شده است که بخش قابل‌توجهی از سرمایه کشور به صنعت فولاد جذب شده است. حتی مازاد بر نیاز کشور؛ این در حالی است که حکمرانی کشور هنوز به اشتباه بودن این مدل در صنعت فولاد و غیر از آن پی نبرده است

ناترازی انرژی صنعت فولاد ریشه در همین مدل حکمرانی دارد،رهبر ارکستر حکمرانی در صنعت فولاد وزارت صمت است و با وجود ایراداتی که به بورس کالا گرفته می‌شود باید توجه داشت که بورس کالا در قالب یک پلتفرم سیاست‌های وزارتخانه را اجرا می کند.وزارت صمت هیچ گاه برای طوفان انرژی که امروز گریبان صنعت فولاد را گرفته آماده نبوده است در حالی که خیلی پیش از این باید برای بحران انرژی فکر می‌کرد.

. اقتصاد آزاد، اقتصادی است که در آن از انواع ابزارهای مالی برای توسعه استفاده شود، مدلی که در کشور ما برقرار نیست. به دلیل هرج و مرج در حکمرانی، قانونی که تصویب می‌شود در اجرا ضعیف است. امروز در کشور نیاز به پیشرفت در عرصه حکمرانی در صنعت فولاد داریم و میدان دار این عرصه وزارت صمت است.

با وجود ظرفیت‌های خالی تولید، سرمایه‌ها  همچنان به سمت صنعت فولاد می‌آید

بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت:. ظرفیت نصب شده  فولاد ایران حدود ۵۵ میلیون تن است، در حالی که ۳۳ میلیون تن تولید ماست و در نتیجه بخش قابل توجهی از تولید روی زمین مانده است. سال ۱۳۵۱ اولین فولاد کشور از مسیر سنگ آهن تولید شد اما تا سال ۱۳۸۵ تولید فولاد کشور تنها تا ۱۰ میلیون تن رشد کرد از سال ۱۳۸۵ تاکنون ظرفیت تولید به ۵۵ میلیون رشد کرد که تحول بزرگی است.

. از سال ۱۳۸۵ بخش خصوصی هم توانست در صنعت فولاد سرمایه گذاری کند و شرکت های فولادی وارد بورس شدند و بخشی عمده فولاد ما امروز بورسی است. اما خصوصی‌سازی صنعت فولاد تبعات نامطلوبی هم داشت از جمله اینکه امروز به ده ها واحدهای فولادی کوچک رو به رو هستیم که به واحدهای بزرگ وابسته هستند و بدون پشتیبانی آنها نمی توانند تولید را  پیش برند. یعنی چه که صنعت فولاد را به عنوان صنعتی پولدار و سودده می‌بینند و بر این اساس قیمت انرژی آن را بالا می برند. سهامداران حقیقی چون سهم کمی دارند نمی‌توانند در تصمیم گیری شرکت‌ها موثر باشند.

. با وجود اینکه بیش از ۲۰ میلیون تن ظرفیت خالی در صنعت فولاد وجود دارد سرمایه‌ها همچنان به سمت توسعه صنعت پیش می رود.

. نیروگاه زدن و استخراج گاز کار تولیدکننده فولاد نیست و بنگاه‌ها و نهادهای دولتی نباید دست در جیب سهامدار ببرند.. چرا صادرکننده باید ارز را با ۴۰درصد قیمت بازار تحویل دهد اما نهاده‌های تولیدی را با نرخ ارز آزاد تهیه می کند؟ . تمام توسعه فولاد از سال ۱۳۸۵ از درامد خود شرکت‌ها حاصل شده و از منابع دولتی نبوده است بنابراین حصول سود به توسعه صنعت می انجامد.

شاید صنعت فولاد از بین رفته و هنوز متوجه آن نیست‌

علیرضا ابراهیمی، مدیرعامل میدکو در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت:  مهم ترین پیشران صنعت فولاد سنگ آهن بوده و امروز تولید سنگ آهن ما بیشتر از ۱۰۰ میلیون تن است در نتیجه ذخایر سنگ آهن در کنار برخورداری از ذخایر گاز و پایین بودن نرخ انرژی و نیاز به اشتغالزایی محرک های رشد صنعت فولاد بود اما چند اشکال به این جریان رشد وارد است؛ عدم توازن در بخش‌های مختلف زنجیره، توسعه نامتوازن از نظر ترکیب‌بندی محصولات تخت و طویل و مشکلات زیرساختی از جمله کمبود انرژی از جمله این مشکلات است.  علاوه بر اینها صنعت فولاد به سمت ارزش افزوده بالاتر و همچنین به سمت پایین دست زنجیره حرکت نکرده است.   ۹ میلیون تن تولید از دست رفته در سال ۱۴۰۴ به دلیل تاثیرگذاری ناترازی ها بر نرخ بهره برداری از  ظرفیت فولادسازی ایجاد شد. عدم رشد کافی تولیدات صنعتی به عنوان یکی از محرک‌های تقاضای فولاد و محدودیت‌های لجستیکی از دیگر چالش‌های پیش روی صنعت فولاد است.  مزیت رقابتی دسترسی به حامل های انرژی (برق و گاز)  ارزان برای صنعت فولاد از بین رفته است.

در نتیجه اینها جذابیت سرمایه‌گذاری جدید در صنعت فولاد وجود ندارد. فولادسازان به دلیل تحریم محصولات خود را ۵ تا ۱۰ درصد ارزان تر می فروشند.  در مقابل مواد اولیه و قطعات یدکی را ۵ تا ۱۰ درصد گران تر می خرند. همچنین به دلیل تحریم امکان ارتباط مستقیم با مشتری های بین‌المللی و تولیدکنندگان وجود ندارد.

. چالش امروز صنعت فولاد، توسعه نیست، بقا است و شاید صنعت از بین رفته و هنوز متوجه آن نیست‌ و صنعت به جای توسعه دغدغه کاهش هزینه تولید را دارد . خواهش من ثبات در سیاستگذاری است.

قواعد رقابت فولاد تغییر کرده است

علیرضا رحیم، مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان جنوب در  پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد به کارنامه شش ماهه ۱۴۰۵ این شرکت پرداخت و  گفت: . فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۵ رکورد جدید تولید شش ماهه را در تولید اسلب ثبت کرد و رشد ۰.۹۲ درصدی را رقم زد. تولید آن در نیمه اول سال ۱۴۰۵، به ۷۴۸ میلیون و ۱۰۸ هزار تن رسید.

. درآمد عملیاتی، سود ناخالص، سود عملیاتی و سود خالص آن نیز در نیمه اول امسال نسبت به سال گذشته رشد داشت و در همین حال بهای تمام‌شده آن نیز ۱۰۵.۳ درصد افزایش پیدا کرده است.

. ارزش محصولات زنجیره فولاد (آهن اسفنجی، شمش و اسلب) در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به شهریور ۱۴۰۲ در محاسبه ریالی افزایش داشته است، اما در محاسبه دلاری کاهش پیدا کرده است.  . قواعد رقابت فولاد تغییر کرده است، صنعت فولاد جهان با مازاد ظرفیت جهانی و رشد محدود تقاضا رو به روست و ظرفیت بیشتر بدون محصول متمایز و بازار مشخص، ریسک رقابتی قیمت را افزایش می‌دهد در نتیجه باید از هر تن فولاد ارزش بیشتری حاصل شود زیرا دامپینگ در صنعت فولاد رخ خواهد داد‌.. آینده فولاد به ترکیبی از فناوری ها گره خورده نه یک مسیر واحد و آینده صنعت فولاد یک فناوری واحد نیست یک سبد از قابلیت‌هاست.

. دیجیتال، هوش مصنوعی، محصول ویژه، اقتصاد چرخشی، به صفر رسیدن تولید ضایعات، بازیابی حرارت و بهرهوری انرژی، خوراک منعطف، آمادگی هیدروژنی و DRI/HBI و آهن کم کربن فناوری هایی هستند که جهت فولاد جهان را تعیین می‌کنند. . هوش مصنوعی و دوقولوی دیجیتال را نمی‌توان کپی کرد.

. نسل جدیدی از تولید در راه است و در یک برآورد خوشبینانه، شکاف صنعت فولاد ایران با  رهبر جهانی از بعد فناوری ۱۰ تا ۱۵ سال، از بعد دیجیتال ۸ تا ۱۲ سال، از بعد کربن ۱۰ سال و از بعد مدل کسب و کار ۷ تا ۱۰ سال است.

. سوال اینجاست که کدام مشتری خارجی به ما وابسته است و اگر ما محصول فولادی را در اختیارش قرار ندهیم نتواند از جای دیگر تامین کند؟

.ناترازی به تولید از دست رفته، انتقال سرمایه به زیرساخت و تاخیر در یادگیری فناوری می انجامد. سرمایه صنعت فولاد به جای اینکه خرج توسعه شود به ایجاد زیرساخت اختصاص یافته است.

. زنجیره فولاد تا سال ۱۴۱۰ حدود ۱۴ میلیارد یورو نیاز زیرساختی دارد، هر چند صنعت در تامین زیرساخت مشارکت کرده، پایداری تأمین همچنان مساله است.

. ایجاد زیرساخت باید به کاهش محدودیت و پایداری تولید تبدیل شود.

. کاهش هزینه تامین جایی با صرفه‌جویی انجام‌ می‌شود از یک نقطه برای کاهش هزینه باید به فناوری متوسل شد‌.. شرکت فولاد هرمزگان سه برنامه راهبردی کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت برای اجرای نقشه راه خود دارد. این شرکت همچنین نقشه راه گذار سبز را ترسیم کرده است. از نگاه فولاد هرمزگان، کربن کمتر، بهره وری بیشتر و مزیت پایدار را به دنبال دارد.  تغییر پارادایم با تغییر تفکر روی می دهد؛ فولاد هرمزگان به بهره‌وری بیشتر، محصول تخصصی‌تر، فناوری و تولید کم کربن تعهد دارد.

. امروز وقت گرفتن تصمیمات سخت و تغییر مسیر است. ما نیاز به سیاستگذاری های جدید در صنعت فولاد داریم.

تولید فولاد ایران در هفت سال درجا زده است‌

رییس هیات مدیره آهن و فولاد غدیر ایرانیان در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت: . فولاد ایران در تنگنای سود قرار گرفته است.. توصیف چالش های صنعت فولاد حل چالش‌ها نیست، زمانی که طرح جامع فولاد نوشته می شد باید به تامین انرژی، جانمایی و… فکر می‌کرد اما انچه امروز اتفاق افتاده واقعیت های صنعت است و باید آنها را حل کرد. . تولید فولاد ایران در هفت سال درجا زده است‌ و امسال ویتنام جای ایران را گرفته است در واقع رقبا رشد کرده اند و ایران درجا زده است‌ و نیمی از ظرفیت بیلت و بلوم خالی مانده است.

. حاشیه جهانی سود در صنعت فولاد زیر نصف آستانه پایداری است زیرا صنایع امروز، صنایع ظریف تری هستند و جهان امروز جهان آلیاژهاست.

. چالش های ذاتی صنعت فولاد مانند ناترازی انرژی با اراده و سیاست حل شدنی هستند اما چالش های نهادی مانند بهره وری، سهامداری خصولتی، اکوسیستم دیجیتال و سیاستگذاری و هماهنگی نهادی نیاز به اراده و سیاستگذاری صحیح دارند. . تا تکلیف مالکیت در ایران حل نشود راه توسعه هموار نیست‌. . حاشیه خالص صنعت فولاد ایران از ۲۸درصد به ۱۶درصد کاهش یافته است.

.گاز مزیت نسبی صنعت فولاد بود که به فرصت از دست رفته تبدیل شده است. همه می‌دانیم چرا ذوب آهن زیان‌ده است، سهامدار دولتی این بلا را سر آن آورده است.

.راهکارهای پیشنهادی، خروج از خصولتی و ایجاد نهاد انتخاب مدیران، تحول دیجیتال در زنجیره ارزش و حرکت به سمت فلزات سنگین است.

صنعت فولاد در حصار تصمیمات جزیره‌ای پنج نهاد دولتی

محمد محیاپور، مدیرعامل توسعه آهن و فولاد گل‌گهر در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت: افرایش مکرر قیمت آهن اسفنجی به دلیل افزایش قیمت گاز حادث شده است. صنعت فولاد افزایش ۴۳۰ درصدی  بهای گاز طبیعی را از شهریور ۱۴۰۳ تا مهر ۱۴۰۵ تجربه کرده است.. در نتیجه بازنگری در سیاست های قیمت‌گذاری ضرورت دارد. افزایش مکرر قیمت گاز صنایع مغایر با قانون است. ارزش تولید از دست رفته و از دست رفتن بازارهای صادراتی حاصل محدودیت انرژی بوده است. بیشترین ارزش تولید از دست رفته صنعت فولاد در سال ۱۴۰۴ مربوط به آهن اسفنجی بوده است. صادرات زنجیره آهن و فولاد سهم ۱۵ درصدی از صادرات غیرنفتی کشور دارد. وزارت‌خانه‌های نیرو، صمت،نفت، اقتصاد  و بورس کالا هر یک به صورت جزیره ای برای صنعت فولاد تصمیم می گیرند و بر روند فعالیت صنعت تاثیرگذار هستند.

.  اصلاح فرمول قیمت‌گذاری گاز صنایع  و تخصیص سهمیه گاز بیشتر به صنایع حیاتی زنجیره راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای وضعیت صنعت است. ما الان بیشتر به دنبال بقا هستیم نه فناوری های نوظهور

آینده از آن تولیدکنندگان منعطف است

سعید اسلامی بیگدلی، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت: .  موتور تقاضای فولاد جهان از چین به هند سوق پیدا کرده است. تقاضای جهانی در سال ۲۰۲۶ تقریبا ثابت است و در سال ۲۰۲۷ بازیابی تدریجی را تجربه خواهد کرد. چین دارد به صنایع پیشرفته روی می آورد که نوع جدیدی از فولاد را طلب می‌کند.

. این امر بحران مازاد ظرفیت جهانی فولاد را ایجاد کرده است و این امر می تواند به حذف واحدهای کوچک بینجامد. .جریان دوم تاثیرگذار بر صنعت فولاد جهان، فولاد سبز است.

. سیاست‌های تجاری و کربنی در سطح جهان نیز نیروی تاثیرگذار دیگری است که صنعت فولاد جهان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. جهان به سمت فناوری های کم کربن حرکت می کند بنابراین کربن زدایی شرط حضور در بازارهای آینده است.. تغییر ترکیب تقاضای فولاد نیز دیگر نیروی تاثیرگذار بر صنعت فولاد جهان است.

. تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و شوک انرژی محرک اصلی افت سهام فولادی است.

. ایران تا ۲۰۲۵ همچنان در فهرست ۱۰ تولیدکننده برتر جهان بود اما ریسک انرژی تبدیل به متغیر تعیین کننده سود شده است.

ایجاد ارزش افزوده با ارتباط میان صنعت فولاد و بازار سرمایه

المیرا تومرایی، قائم مقام مدیرعامل گروه مالی کیان در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت: . به اعتقاد ما صنعت فولاد یکی از صنایع پایه کشور است و ارتباط ویژه با صنایع دیگر کشور دارد و در همین حال این صنعت از ظرفیت‌های بالقوه در سرمایه گذاری برخوردار است.

. اعتقاد ما بر این است که ارتباط بازار سرمایه و صنعت فولاد می تواند به ایجاد ارزش افزوده بینجامد.

. تجربه‌های اخیر فولاد نشان داده که این صنعت علاوه بر ظرفیت‌های فنی و تولیدی از توان انسانی و مدیریتی برخوردار است. امروز بیش از هر زمانی به ایجاد زبان مشترک میان صنعت، بازار سرمایه و سیاستگذار داریم.

  افت جدی صادرات مواد معدنی کشور در نیمه نخست امسال

مسعود جعفری، مدیر دپارتمان تحلیلگران گروه مالی کیان، در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع عملکرد و برنامه‌های زنجیره معدن و فولاد  گفت: .حاشیه سود فولادسازان چینی به حداقل رسیده است اما دولت چین ترجیح می دهد با حمایت از صنعت تولید ان را ادامه دهد.  فولادساازان ما در تابستان امسال عملکرد بهتری داشتند زیرا شرکت های فولادی در تابستان امسال در بورس انرژی حضور یافتند اما همین امر سبب شد نرخ برق فولادسازان در تابستان امسال نسبت به سال گذشته افزایش داشت.. کسری گاز به کسری برق نیز در زمستان امسال منجر خواهد شد. . بخش جبران ناپذیر کسری گاز در کاهش عملیات صنایع منعکس خواهد شد..  بازده اقتصادی تولید فولاد، افزایش نرخ نهاده های انرژی را توجیه نمی کند. . اگر بخواهیم نرخ های انرژی بالا ببریم باید از توسعه واحدهای احیا صرفه نظر کنیم. در نیمه نخست امسال صادرات مواد معدنی با افت جدی مواجه شد . بازیابی تولید فولاد میانی پس از جنگ فراتر از انتظار محقق شد. . صادرات پایین دست زنجیره افت جدی نداشته است

. شوک قیمتی آهن اسفنجی نتیجه آسیب دیدگی واحدهای مصرف کننده بزرگ است

.د ر زمستان پارسال صریب آهن اسفنجی کاهش داست و این به دلیل سرایت کسری گاز به کسری برق بود

. مازاد عرضه بالادست در ضرایب قیمتی کنسانتره و گندله نمود پیدا کرده است.