وضعیت معاملات کاتد و کنسانتره مس در حالی در بورس کالا ادامه دارد که مسئولان در تصمیم‌گیری‌های خود تفاوت‌های بازار آزاد و بورس کالا را لحاظ نمی‌کنند. انجمن مس معتقد است که اختلاف قیمت دلار در بورس کالا و بازار آزاد باعث ایجاد شکاف 30 تا 35 درصدی بین این دو بخش و رانت برای برخی دلالان شده بعلاوه اینکه این شکاف قیمتی انگیزه تولیدکنندگان را تضعیف کرده است، چراکه با توجه به تولید و عرضه داخلی، مبنا قرار دادن ارز نیمایی برای این تولیدکنندگان در فروش منطقی به نظر نمی‌رسد. در این خصوص گفتگویی با نایب‌رئیس انجمن مس داشتیم.
به گزارش اقتصادملت، دکتر شعبانی، نایب‌رئیس انجمن مس در این راستا به معدن نامه عنوان کرد: از ابتدای سال 97 بنا شد قیمت‌گذاری مس در بورس انجام شود، در 5 ماهه اول سال قیمت ارز را بر مبنای 4200 تومان در نظر گرفتند درصورتی‌که در همان مدت‌زمان دلار با سرعت بالا می‌رفت به‌طوری‌که ارزش آن در این بازه حدوداً ٢برابر شد و نتیجه آن افزایش شکاف قیمتی بین بورس کالا و بازار آزاد بود. این قیمت‌گذاری باعث شد که بخشي از کاتد تولیدی از بورس کالا خریداری شده و با اختلاف قیمت زیادی به نرخ آزاد به دست مصرف كننده برسد . در نهایت این موضوع منجر به کاهش تولید و در برخی موارد تعطیلی برخی تولیدکنندگان حوزه کاتد و کنسانتره شده و متأسفانه حمایتی از جانب دولت هم برای تداوم تولید نداشتند. تولیدکنندگان در بازار آزاد مواد اولیه و ماشین‌آلات خود را تأمین می‌کردند و ارز به‌صورت لحظه‌ای تغییر می‌کرد که سبب شد هزینه‌های تولید بالایی را متقبل شدند در مقابل برای فروش با نرخ بسیار پایینی نسبت به ارز آزاد فروش دستوری داشتند. نتیجه این رفتار با تولیدکننده، ضرر و زیان بالا به بخش خصوصی بود. بعد از اعتراضات مبنای قیمت ریالی دلار در بورس کالا، قیمت نیمایی لحاظ شد که تا تعدیل و نزديك شدن به ارز آزاد زمان زیادی را پشت سر گذاشت و نهایتاً در سال 98 تا حدودی این شکاف کاهش یافت.
وی افزود: متأسفانه به بخش خصوصی برای تأمین مواد اولیه، ماشین‌آلات و تعمیرات و کارهای این‌چنینی ارز نیمایی تعلق نمی‌گرفت اما روند دستوری فروش بر این بخش همچنان ادامه داشت. این موضوع موجب شد تولیدکننده محصول خود را با تفاوت 35 درصدی کمتر از قیمت واقعی با توجه به ارزش ارز در بازار آزاد عرضه کند که مشخصاً فشار زیادی را به بنگاه‌های خصوصی کوچک‌مقیاس، وارد کرده و انگیزه ایجاد بنگاه‌های دیگر یا احیاء معادن را ضعیف کرده است. هرچند در حال حاضر قیمت مس بالا رفته و تا حدودی جبران ضررهای کنترل قیمت بازار شده است اما قبل از این موضوع تولیدکنندگان ضرر مالی زیادی را متحمل شده‌اند.
شعبانی به عنوان پیشنهاد اظهار داشت: پیشنهاد ما این است برای تولیدکنندگانی که صادرات محور نیستند و صد درصد تولید خود و يا بخشي را در داخل عرضه می‌کنند اختلاف قیمت دستوری در بورس کالا و بازار آزاد کمتر شود و عرضه در بازار بر مبنای واقعیت هزینه‌های تولیدکننده باشد و حداقل قیمت‌گذاری بر مبنای دلار سنایی قرار گیرد. وقتی تولید و عرضه در داخل است مبنای قیمت‌گذاری برای فروش هم داخلی و بازار آزاد خودمان باشد.
شیوا نیک‌وظیفه
