رئیس کل بانک مرکزی با اعلام افزایش حجم تأمین مالی زنجیرهای از ۴۸ به ۵۰۰ هزار میلیارد تومان، از برنامهریزی برای رساندن این رقم به ۸۰۰ تا هزار همت تا پایان سال خبر داد؛ همتی همچنین با ترسیم نقشه راه همکاری بازار پول و سرمایه، بر ضرورت مهار تورم، تعمیق بازار بدهی، تقویت تأمین مالی تولید، اصلاح نظام بانکی و هدایت منابع به سمت سرمایهگذاریهای مولد تأکید کرد.
به گزارش اختصاصی اقتصاد ملت، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران، از رشد بیش از ۱۰ برابری تأمین مالی از طریق ابزارهای زنجیرهای خبر داد و اعلام کرد حجم تأمین مالی با استفاده از برات الکترونیک، اوراق گام و سایر ابزارهای مشابه از ۴۸ هزار میلیارد تومان به ۵۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است؛ رقمی که به گفته وی، با هدفگذاری بانک مرکزی قرار است تا پایان سال به ۸۰۰ تا هزار هزار میلیارد تومان برسد.
همتی با تأکید بر ضرورت بازتعریف رابطه بازار پول و سرمایه اظهار کرد: آینده اقتصاد ایران بیش از آنکه به حجم منابع مالی موجود وابسته باشد، به کیفیت معماری نظام مالی، کارآمدی سازوکار تخصیص سرمایه و توان اقتصاد برای تبدیل پساندازها به سرمایهگذاری مولد بستگی دارد.
وی با بیان اینکه بازار پول و بازار سرمایه نباید دو بخش مستقل یا رقیب تلقی شوند، تصریح کرد: این دو بازار اجزای مکمل یک نظام مالی هستند که باید وظایف تجهیز پساندازها، تخصیص بهینه منابع، مدیریت ریسک و تأمین مالی رشد اقتصادی را بهصورت هماهنگ بر عهده بگیرند.
### جهش تأمین مالی زنجیرهای؛ از ۴۸ همت به ۵۰۰ همت
رئیس کل بانک مرکزی توسعه ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای را یکی از مهمترین دستاوردهای همکاری نظام بانکی و بازار سرمایه دانست و گفت: در هفت ماه سال گذشته، حجم تأمین مالی از طریق برات الکترونیک، اوراق گام و سایر روشهای مورد استفاده حدود ۴۸ همت بود، اما اکنون این رقم به ۵۰۰ همت رسیده است.
وی با اشاره به افزایش بیش از ۱۰ برابری تأمین مالی از این مسیر افزود: هدفگذاری ما این است که تا پایان سال، حجم تأمین مالی زنجیرهای به ۸۰۰ تا هزار همت افزایش پیدا کند.
همتی تأکید کرد: این ابزارها میتوانند منابع مالی را به معاملات واقعی و نیازهای مشخص بنگاهها متصل کنند و نقش مؤثری در تأمین سرمایه در گردش واحدهای اقتصادی داشته باشند.
وی اوراق گام و سایر ابزارهای زنجیرهای را از ظرفیتهای مهم همکاری بازار پول و سرمایه دانست و افزود: توسعه این ابزارها موجب میشود تأمین مالی بنگاهها متناسب با نیاز واقعی آنها انجام شود و منابع مالی به شکل مؤثرتری در زنجیره تولید جریان پیدا کند.
### بانکها مسئول سرمایه در گردش؛ بورس متولی تأمین مالی بلندمدت
همتی با تأکید بر ضرورت تقسیم کار روشن میان بازار پول و سرمایه گفت: بانکها به دلیل شناختی که از گردش مالی، سابقه پرداخت و نیازهای مشتریان خود دارند، ظرفیت مناسبی برای تأمین سرمایه در گردش بنگاهها دارند؛ در مقابل، بازار سرمایه باید سهم بیشتری از تأمین مالی پروژهها و سرمایهگذاریهای بلندمدت را بر عهده بگیرد.
وی افزود: بازار سرمایه از طریق عرضه سهام جدید و انتشار اوراق میتواند منابع مورد نیاز طرحهایی را تأمین کند که برای رسیدن به مرحله درآمدزایی به زمان بیشتری نیاز دارند.
رئیس کل بانک مرکزی همچنین بر ضرورت تعیین دقیق مسئولیتها در فرآیند تأمین مالی تأکید کرد و گفت: در هر سازوکار تأمین مالی باید مشخص باشد منابع را چه نهادی تأمین میکند و در صورت وقوع زیان، مسئولیت پذیرش ریسک بر عهده چه کسی است.
به گفته وی، در خرید اوراق شرکتی با ضمانت بانکی، منابع از بازار سرمایه تأمین میشود و بانک تا سقف ضمانت تعهد پرداخت دارد؛ اما در تأمین مالی از طریق سهام، سرمایهگذار در سود و زیان بنگاه مشارکت میکند.
### مهار تورم و ثبات پولی؛ پیششرط سرمایهگذاری بلندمدت
رئیس کل بانک مرکزی ثبات پولی و مالی را نخستین محور تعامل این بانک با بازار سرمایه عنوان کرد و گفت: مهار تورم و حفظ ارزش پول ملی در مرکز مسئولیتهای بانک مرکزی قرار دارد.
همتی توضیح داد: هرچه مسیر تورم باثباتتر و پیشبینیپذیرتر باشد، بنگاههای اقتصادی بهتر میتوانند هزینهها و درآمدهای خود را برآورد کنند و برای سرمایهگذاریهای چندساله تصمیم بگیرند.
وی با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و فشارهای بیرونی افزود: برخی بنگاهها در تأمین مواد اولیه یا صادرات با محدودیت مواجهاند و برخی دیگر کاهش تقاضا و فروش را تجربه میکنند. در چنین شرایطی، شفاف بودن جهت سیاستهای پولی و ارزی و ثبات تصمیمات دولت و قواعد داخلی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
همتی همچنین تأکید کرد که ثبات مالی صرفاً به شرایط عادی اقتصاد محدود نمیشود، بلکه توان نظام مالی برای ادامه فعالیت در زمان بروز شوکها نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ بهگونهای که پرداختها بهموقع انجام شود، بانکها بتوانند به مشتریان واجد شرایط اعتبار بدهند و بازارها نیز امکان معامله و تأمین مالی را حفظ کنند.
### نرخ سود و ارز چگونه بر سودآوری شرکتهای بورسی اثر میگذارند؟
همتی با تشریح ارتباط سیاستهای پولی و ارزی با عملکرد بازار سرمایه اظهار کرد: تغییر نرخ سود، هم هزینه تأمین مالی شرکتها را تحت تأثیر قرار میدهد و هم بر تصمیم مردم برای نگهداری پسانداز در قالب سپرده بانکی، اوراق یا سهام اثرگذار است.
وی افزود: شرایط اعتباری بانکها بر دسترسی بنگاهها به سرمایه در گردش اثر دارد و تحولات نرخ ارز نیز با توجه به ترکیب هزینهها و درآمدهای هر شرکت، چشمانداز سودآوری آن را تغییر میدهد.
به گفته رئیس کل بانک مرکزی، شناخت این ارتباطها به سیاستگذار پولی کمک میکند آثار تصمیمات خود را بر سرمایهگذاری و تأمین مالی با دقت بیشتری ارزیابی کند.
### توسعه بازار بدهی؛ ضرورت ایجاد منحنی بازده و انتشار منظم اوراق
رئیس کل بانک مرکزی توسعه بازار بدهی را یکی از الزامات بهبود نظام تأمین مالی کشور دانست و گفت: معامله منظم اوراق دولتی در سررسیدهای مختلف میتواند زمینه شکلگیری منحنی بازده مرجع را فراهم کند.
وی توضیح داد: وجود چنین مرجعی به سرمایهگذاران امکان میدهد بازده اوراق شرکتی را با اوراق دولتی دارای سررسید مشابه مقایسه کنند و درباره تناسب بازده با ریسک اعتباری و دشواری نقدشوندگی اوراق تصمیم بگیرند.
همتی با تأکید بر اهمیت عمق و نقدشوندگی بازار ثانویه اوراق افزود: هرچه بازار بدهی توسعهیافتهتر باشد، قیمتها اطلاعات دقیقتری درباره شرایط تأمین مالی و انتظارات بازار در اختیار سرمایهگذاران و سیاستگذاران پولی قرار میدهند.
وی همچنین هماهنگی میان بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه در زمینه انتشار اوراق را اقدامی مؤثر برای رفع یکی از گرههای اساسی بازار پول و سرمایه دانست و تأکید کرد این هماهنگی میتواند فرآیند تأمین مالی تولید و بنگاههای اقتصادی را تسهیل کند.
### هشدار همتی درباره انتشار نامتوازن اوراق دولتی
همتی انضباط مالی و مدیریت بازار بدهی را از دیگر الزامات ثبات اقتصادی برشمرد و گفت: انتشار اوراق میتواند ابزار شفافی برای تأمین مالی دولت باشد، اما استفاده پایدار از این ظرفیت مستلزم مشخص بودن منابع بازپرداخت و تناسب حجم و زمانبندی عرضه اوراق با ظرفیت جذب بازار است.
وی هشدار داد: اگر حجم زیادی از اوراق دولتی در فاصله زمانی کوتاهی عرضه شود، شرکتهایی که در همان مقطع برای تأمین مالی به بازار مراجعه میکنند، ممکن است برای جذب منابع ناچار به پیشنهاد نرخهای بازده بالاتری شوند.
رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر ضرورت تدوین تقویم روشن انتشار اوراق افزود: هماهنگی در زمانبندی عرضه اوراق به دولت، شرکتها و سرمایهگذاران امکان برنامهریزی دقیقتر میدهد.
وی همچنین سلطه سیاست مالی بر سیاست پولی را یکی از موانع مهار پایدار تورم دانست و تصریح کرد: زمانی که نیازهای بودجه دولت جهت سیاست پولی را تعیین کند، کنترل تورم دشوارتر خواهد شد؛ بنابراین انضباط بودجهای و پایداری بدهی دولت از الزامات اثربخشی سیاست پولی است.
### اصلاح نظام بانکی و اعتباردهی بر مبنای توان بازپرداخت
همتی با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار شبکه بانکی تأکید کرد: ارزیابی ریسک و توان بازپرداخت باید مبنای اعتباردهی بانکها قرار گیرد.
وی همچنین کیفیت داراییهای بانکها و تقویت سرمایه آنها را برای حفظ ظرفیت نظام بانکی در تأمین مالی سرمایه در گردش ضروری دانست و بر لزوم جلوگیری از انتقال ناترازیهای مالی به سیاست پولی تأکید کرد.
### پوشش ریسک بنگاهها؛ راهکاری برای افزایش قدرت تأمین مالی
رئیس کل بانک مرکزی یکی دیگر از الزامات توسعه همکاری بازار پول و سرمایه را گسترش ابزارهای مدیریت ریسک عنوان کرد.
وی گفت: اگر بنگاههای اقتصادی بتوانند با استفاده از قراردادهای مناسب، بخشی از ریسک افزایش قیمت مواد اولیه را پوشش دهند، برآورد هزینههای تولید برای آنها آسانتر خواهد شد و بانکها نیز میتوانند توان بازپرداخت این بنگاهها را با اطلاعات دقیقتری ارزیابی کنند.
همتی افزود: توسعه ابزارهای پوشش ریسک، علاوه بر افزایش قابلیت برنامهریزی شرکتها، میتواند به بهبود کیفیت اعتباردهی و تخصیص منابع مالی در اقتصاد کمک کند.
### تأمین مالی شرکتها باید متناسب با نوع مشکل و ظرفیت درآمدزایی باشد
همتی کیفیت تخصیص سرمایه و اعتماد عمومی را از دیگر محورهای مهم سیاستگذاری مالی دانست و بر ضرورت تشخیص دقیق وضعیت بنگاهها پیش از تأمین مالی تأکید کرد.
وی با اشاره به تفاوت شرایط شرکتهایی که با کاهش فروش مواجه میشوند، توضیح داد: ممکن است دو شرکت به یک میزان کاهش فروش داشته باشند، اما یکی به دلیل وقفه موقت در صادرات و تحویل سفارشها با مشکل روبهرو شده باشد و دیگری بخشی از توان رقابتی خود را از دست داده باشد.
به گفته وی، شرکت نخست ممکن است برای اجرای سفارشهای خود در کوتاهمدت به سرمایه در گردش نیاز داشته باشد که تأمین آن در حوزه فعالیت بانکها قرار میگیرد، اما شرکت دوم برای بازگشت به مسیر فعالیت به سرمایه جدید نیاز دارد.
رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: گزارشگری مالی قابل اتکا و تحلیل حرفهای به بانکها و سرمایهگذاران کمک میکند تشخیص دهند هر بنگاه به چه نوع تأمین مالی نیاز دارد و کدام فعالیت ظرفیت بازگشت به درآمدزایی را دارد.
### اعتماد سرمایهگذاران؛ شرط اصلی توسعه بازار سرمایه
همتی با تأکید بر اهمیت اعتماد عمومی در بازار سرمایه اظهار کرد: خانوادهای که بخشی از پسانداز خود را در بازار سرمایه سرمایهگذاری میکند، باید بداند منابعش در کجا مصرف میشود، چه ریسکی را میپذیرد و از چه حقوقی برخوردار است.
وی افشای بهموقع اطلاعات، پاسخگویی مدیران شرکتها و رعایت حقوق سرمایهگذاران خرد را از پایههای اصلی اعتماد عمومی دانست و خواستار توجه جدی سازمان بورس به این موضوع شد.
او همچنین خاطرنشان کرد: ارزیابی عملکرد بازار سرمایه نباید صرفاً به شاخصهایی مانند ارزش معاملات و حجم انتشار اوراق محدود شود؛ بلکه باید مشخص شود این بازار تا چه اندازه به تشکیل سرمایه، نوسازی تولید و افزایش بهرهوری اقتصادی کمک کرده است.
### همتی: حمایت از بازار سرمایه، حمایت از تولید و سرمایهگذاری است
رئیس کل بانک مرکزی در جمعبندی سخنان خود، ثبات پولی، تعمیق بازارهای مالی و کیفیت تخصیص منابع را سه مؤلفه بههمپیوسته برای تحقق رشد اقتصادی دانست.
وی تأکید کرد: ثبات پولی به بنگاهها امکان برنامهریزی میدهد، توسعه بازارهای مالی مسیرهای جذب سرمایه را گسترش میدهد و کیفیت تخصیص منابع تعیین میکند که سرمایه جذبشده تا چه اندازه به افزایش تولید و بهرهوری منجر شود.
همتی همکاری منظم بانک مرکزی، شبکه بانکی، سازمان بورس و وزارت امور اقتصادی و دارایی را برای تحقق این اهداف ضروری دانست و افزود: تبادل اطلاعات و بررسی آثار تصمیمات پیش از اجرا میتواند هماهنگی بیشتری در انتشار اوراق، مدیریت نقدینگی و توسعه ابزارهای مالی ایجاد کند.
وی در ادامه با اعلام حمایت بانک مرکزی از توسعه متوازن بازارهای مالی تصریح کرد: حمایت از بازار سرمایه، حمایت از تولید و سرمایهگذاری و در نهایت حمایت از رشد اقتصادی است و بانک مرکزی در چارچوب وظایف خود از همکاریهایی که به تأمین مالی مولد و توزیع بهتر ریسک کمک کند، استقبال میکند.
### واکنش همتی به کلیپهای هوش مصنوعی درباره اقتصاد ایران
رئیس کل بانک مرکزی در بخش پایانی سخنان خود به انتشار کلیپهای تولیدشده با هوش مصنوعی درباره وضعیت اقتصادی ایران واکنش نشان داد و گفت: آمریکا و اسرائیل که در اقتصاد واقعی نتوانستند کاری از پیش ببرند، به استفاده از هوش مصنوعی و تولید کلیپهایی با هدف القای ورشکستگی اقتصاد و بانکهای ایران روی آوردهاند.
وی با تأکید بر اینکه این اقدامات نمیتواند مسیر اقتصاد ایران را متوقف کند، اظهار کرد: مردم ایران ایستادهاند، دولت محکم ایستاده و اقتصاد ایران نیز از پشتوانه قوی برخوردار است.
همتی در پایان با تأکید بر تداوم مسیر اقتصادی کشور گفت: مسیر خود را ادامه میدهیم و اطمینان داریم مردم ایران پیروز میدان خواهند بود.

















