به گزارش پایگاه خبری «اقتصاد ملت»؛ رستگار یوسفی رئیس مجمع نمایندگان استان کرمانشاه و فتح‌الله حسینی نماینده مردم سرپل‌ذهاب، قصرشیرین و گیلانغرب در آئین افتتاح و بهره‌برداری از سامانه‌های انتقال آب و شبکه‌های آبیاری و زهکشی مناطق گرمسیری با حضور عباس علی‌آبادی وزیر نیرو، ضمن قدردانی از اجرای این پروژه ملی، تأکید کردند که بهره‌برداری از زیرساخت‌های انتقال آب باید با رفع محرومیت‌های آبی مناطق مبدأ و پاسخگویی به مطالبات کشاورزان همراه باشد.
محور اصلی تذکرات یوسفی رئیس مجمع نمایندگان استان کرمانشاه سهم مناطق اورامانات از منابع آبی منتقل شده و پیامدهای اجرای این پروژه برای روستاها و اراضی کشاورزی مسیر بود. وی با اشاره به ورود آب پنج رودخانه پاوه‌رود، مرخیل، لیله، زمکان و کردی‌قاسمان به سامانه انتقال آب، خواستار شفاف‌سازی درباره میزان بهره‌مندی مناطق مبدأ از این منابع شد و گفت: نباید مناطقی که سرچشمه منابع آبی طرح هستند؛ در کنار انتقال آب به سایر نقاط، همچنان با کمبود آب برای کشاورزی و تأمین نیازهای اولیه مواجه باشند.
رئیس مجمع نمایندگان استان کرمانشاه با اشاره به وضعیت دشت‌های ازگله و خانه‌شور در شهرستان ثلاث باباجانی اظهار داشت: بیش از هزار هکتار از اراضی کشاورزی این مناطق همچنان در انتظار تکمیل زیرساخت‌های آبیاری است و با وجود پیگیری‌های صورت گرفته، شبکه‌های موردنیاز آنها به مرحله اجرا نرسیده است.
وی همچنین خواستار تسریع در تکمیل مطالعات فنی و فراهم‌سازی مقدمات اجرایی این اراضی شد تا با تأمین اعتبارات، روند اجرای پروژه‌ها بیش از این به تأخیر نیفتد.
چشمه‌های خشک شده و روستاهای تشنه در مسیر انتقال آب
بخش دیگری از مطالبات مطرح شده از سوی یوسفی به پیامدهای زیست‌محیطی اجرای سامانه‌های انتقال آب اختصاص داشت؛ موضوعی که به گفته وی، در برخی مناطق جوانرود و ثلاث باباجانی به کاهش آبدهی و خشک شدن تعدادی از چشمه‌ها و سراب‌ها منجر شده و نگرانی کشاورزان و ساکنان محلی را در پی داشته است.
وی با استناد به بررسی‌های کارشناسی منتسب به دانشگاه صنعتی شریف، از ارتباط بخشی از تغییرات منابع آبی منطقه با اجرای سامانه انتقال آب سخن گفت و خواستار بررسی دقیق‌تر این موضوع، احیاء منابع آسیب‌دیده و اجرای تعهدات زیست‌محیطی و مسئولیت‌های اجتماعی پروژه شد.
یوسفی هشدار داد که کاهش منابع آب در مناطق جنگلی و کوهستانی زاگرس می‌تواند در بلندمدت پوشش گیاهی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و زمینه‌ساز افزایش کانون‌های گردوغبار شود.
مشکلات تأمین آب شرب حدود ۳۰ روستا در مسیر سامانه کردی‌قاسمان نیز از دیگر محورهای مورد تأکید وی بود. یوسفی علاوه بر این، خواستار ترمیم راه‌های آسیب‌دیده در جریان عملیات اجرایی، آغاز شبکه‌های آبیاری اراضی دارای تخصیص اولیه آب و پیگیری طرح سردسیری و پروژه‌های تأمین آب شرب شهر جوانرود شد.
۵۱هزار هکتار اراضی کشاورزی در انتظار تعیین تکلیف
در سوی دیگر این مطالبات، فتح‌الله حسینی با طرح موضوع اراضی کشاورزی جامانده از طرح‌های آبرسانی، خواستار تعیین تکلیف بیش از ۵۱هزار هکتار از اراضی استان شد؛ مطالبه‌ای که به گفته وی با وجود پیگیری‌های مستمر در حدود ۱۸ماه گذشته، همچنان به نتیجه مورد انتظار نرسیده است.
نماینده مردم سرپل‌ذهاب، قصرشیرین و گیلانغرب با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی مناطق مرزی و برخورداری استان کرمانشاه از بیش از ۳۷۱کیلومتر مرز مشترک با عراق اظهار داشت: توسعه زیرساخت‌های آبی می‌تواند زمینه افزایش تولید، ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد مناطق مرزی را فراهم کند، اما تحقق این ظرفیت‌ها در گرو تعیین تکلیف اراضی محروم از شبکه‌های آبیاری است.
وی با بیان اینکه بیش از ۲۳هزار هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان گیلانغرب در انتظار تعیین تکلیف قرار دارند؛ خواستار ورود جدی وزارت نیرو به این موضوع و ارائه برنامه مشخص برای تأمین آب این اراضی شد.
حسینی با اشاره به جلسات و پیگیری‌های انجام شده با مسئولان وزارت نیرو و مدیریت استان گفت: با وجود برگزاری نشست‌های کارشناسی و تأکیدهای صورت گرفته؛ در برخی مناطق طی ۱۸ماه گذشته اقدام مؤثری که پاسخگوی انتظار کشاورزان باشد؛ انجام نشده است.
به گفته وی در برخی محدوده‌ها زیرساخت‌های انتقال و تأمین آب اجرا شده است، اما اراضی مجاور همچنان از امکان بهره‌برداری برخوردار نیستند؛ مسئله‌ای که موجب نارضایتی کشاورزان شده است و ضرورت بازنگری در اولویت‌بندی اجرای شبکه‌ها را دوچندان می‌کند.
سدهای نیمه‌تمام و ضرورت عبور از وعده‌های مطالعاتی
نماینده مردم غرب استان کرمانشاه همچنین تعیین تکلیف و تسریع در اجرای پروژه‌هایی همچون سد حواسان و سد کلکش را خواستار شد و بر لزوم رسیدگی به اراضی کشاورزی قصرشیرین، دشت دیره و دیگر مناطق جامانده از طرح‌های آبی تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت برخی مناطق برای انجام دو تا سه نوبت کشت در سال؛ محدودیت منابع آب و تکمیل نشدن زیرساخت‌ها را از موانع اصلی بهره‌برداری کامل از توان تولیدی اراضی دانست و خواستار تعیین برنامه زمان‌بندی روشن برای پروژه‌های باقی‌مانده شد.
حسینی در ادامه توجه به مناطق سردسیری استان را نیز ضروری دانست و از کوزران، ماهیدشت و روانسر به عنوان مناطقی نام برد که نیازمند توسعه و تقویت طرح‌های تأمین آب هستند.
توسعه آبی بدون جاماندگی مناطق مبدأ؟
اگرچه اجرای طرح بزرگ گرمسیری به عنوان یکی از پروژه‌های مهم زیرساختی کشور، ظرفیت‌های تازه‌ای برای توسعه کشاورزی در مناطق هدف ایجاد کرده است، اما مطالبات مطرح شده در این مراسم نشان می‌دهد که بخش‌هایی از استان کرمانشاه همچنان با چالش تأمین آب شرب و کشاورزی، تکمیل شبکه‌های آبیاری و پیامدهای زیست‌محیطی انتقال آب روبه‌رو هستند.
از یک سو، مناطق اورامانات خواستار بهره‌مندی عادلانه از منابع آبی و رسیدگی به چشمه‌ها و روستاهای مسیر انتقال هستند و از سوی دیگر کشاورزان مناطق غربی استان چشم‌انتظار تعیین تکلیف ده‌ها هزار هکتار زمین و تکمیل پروژه‌های سدسازی و آبرسانی‌اند.
پیام مشترک نمایندگان استان به وزیر نیرو نیز روشن بود: بهره‌برداری از یک طرح ملی زمانی می‌تواند به توسعه متوازن منجر شود که منافع آن تنها به مقصد انتقال آب محدود نماند و مناطق مبدأ و اراضی جامانده نیز در دایره برنامه‌های اجرایی قرار گیرند؛ مطالبه‌ای که اکنون تحقق آن نیازمند تصمیم‌های عملی، تأمین اعتبار و ارائه زمان‌بندی مشخص از سوی وزارت نیرو است.
معصومه صالحی
