به گزارش اقتصاد ملت؛ به عقیده آنان بسیاری از جانماییهای در نظر گرفته شده برای راهاندازی کارخانهها و واحدهای فولادی از ابتدا اشتباه و به دور از منطق بوده است و امروز هم احداث و تاسیس نیروگاههای خودتامین برق و از سویی انتقال آب خلیجفارس به فلات مرکزی توسط شرکتهای فولادی اشتباهی دیگر.زمانی گفته میشد صنعت فولاد از مزیت انرژی ارزان و فراوان برخوردار است و هنگامی هم گفته میشد که بزرگترین مصرفکننده آب به شمار میرود.اما امروز ناترازیهای انرژی از قبیل کمبود گاز در زمستان، قطعیهای مکرر برق در تابستان و کمبود آب همگی باعث شده است که نه تنها دیگر از مزیت انرژی ارزان و فراوان برخوردار نباشد؛ بلکه به دلیل محدودیتهای موجود با مشکلات و دغدغههای متعددی نیز مواجه شده است؛ به گونهای که امروز بسیاری از واحدهای فولادی با کاهش تولید و سودآوری روبهرو هستند. مصرف ناچیز آب در صنعت فولاد بهرام سبحانی رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با تاکید بر اینکه آمارهای ارائه شده در خصوص مصرف آب در صنعت فولاد اغلب نادرست و غیرواقعی است، گفت: آمارهای واقعی نشان میدهد که سهم فولاد از مصرف گاز کشور کمتر از 5درصد و مصرف برق آن ناچیز است؛ در حالی که این صنعت نقش کلیدی در اشتغال و ارزآوری غیرنفتی دارد.وی با تاکید بر اینکه ادعاهای مطرح شده در خصوص مصرف بیرویه آب و انرژی در صنعت فولاد اصلا صحت ندارد، خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی افراد آگاه یا ناآگاه صنعت فولاد را به مصرف بیرویه منابع متهم میکنند؛ در حالی که آمار و ارقام واقعی چیز دیگری میگویند.
سبحانی با بیان اینکه هر بار که کمبود گاز یا برق در کشور رخ میدهد، فولادیها را مقصر میدانند، گفت: این در حالی است که فولاد صنعتی است که بیشترین بار اقتصادی کشور را به دوش میکشد و سهم واقعی این صنعت در مصرف انرژی بسیار کمتر از آن چیزی است که بیان میشود. وی همچنین گفت: واحدهای فولادی بخش عمدهای از آب موردنیاز خود را یا با هزینههای سنگین از دریای خلیجفارس منتقل و یا از پسابهای شهری تأمین میکنند. اگر مصرف آب این صنعت به اندازهای بود که گفته میشود؛ امروز بسیاری از کارخانهها تعطیل میشدند.
سبحانی با بیان اینکه سهم فولاد در مصرف برق هم کمتر از پنج درصد است، گفت: در بخش برق نیز کل زنجیره فولاد از استخراج سنگآهن تا تولید محصول نهایی کمتر از ۶هزار مگاوات ساعت برق مصرف میکند که در مقایسه با تولید ۱۰۸هزار مگاواتی کشور رقم ناچیزی است. وی همچنین در خصوص مصرف گاز در صنعت فولاد گفت: با توجه به اینکه روزانه ۸۳۰ تا ۸۵۰میلیون مترمکعب گاز به شبکه تزریق میشود، اما سهم کل صنعت فولاد کمتر از ۵درصد است.
سبحانی همچنین به افزایش نرخ ارز و تأثیرات آن بر صادرات و تولید فولاد اشاره کرد و گفت: نرخ ارز بالا؛ انگیزههای سوءاستفاده را افزایش میدهد و متأسفانه شاهد قاچاق فولاد از طریق کارتهای اجارهای هستیم؛ به گونهای به نفع دلالان و سودجویان عمل میکند. وی همچنین به آمار صادرات اشاره کرد و افزود: در حال حاضر حدود 35درصد از صادرات فولاد کشور توسط بازرگانان و 65درصد توسط واحدهای تولیدی انجام میشود. این نسبت طی سالهای اخیر تغییر کرده که نشاندهنده مشکلات جدی در صنعت فولاد است.
رئیس هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد با تأکید بر لزوم حمایت از مصرفکنندگان داخلی گفت: ما باید به دنبال واقعیسازی نرخها باشیم تا بتوانیم از دست دلالان و سوءاستفادهکنندگان جلوگیری کنیم. در حال حاضر قاچاق فولاد به شدت در حال انجام است و این وضعیت باید هر چه سریعتر بهبود یابد.
سبحانی همچنین به چالشهای تأمین انرژی و مواداولیه برای واحدهای تولیدی اشاره کرد و گفت: وضعیت تأمین انرژی و مواد اولیه به شدت نگرانکننده است. واحدهای تولیدی با چالشهای جدی مواجه هستند و اگر به این مسائل رسیدگی نشود؛ شاهد تعطیلی بسیاری از واحدهای تولیدی خواهیم بود.
سیدرسول خلیفهسلطانی، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران هم با بیان اینکه ناترازی انرژی موجب معطل ماندن حدود ۳۰درصد از ظرفیت تولید فولاد کشور شده است، گفت: این مشکل نه تنها معضل زنجیره فولاد؛ بلکه موضوعی ملی است که باعث شده رشد متوسط سالانه تولید فولاد ایران از ۵.۷درصد طی دو دهه گذشته به ۰.۷درصد سقوط کند.
احسان دشتیانه مدیرعامل شرکت صبافولاد خلیجفارس نیز در این مراسم با تاکید بر اینکه ایران در صادرات فولاد جایگاه بالایی دارد، گفت: تنها ترکیه از ما پیشی گرفته است. تفاوت اصلی در سیاستهای اقتصادی است؛ در حالی که ترکیه بر توسعه صادرات تمرکز کرده، اقتصاد ایران بیشتر بر محدودیت واردات و وضع عوارض صادراتی استوار است. وی در ادامه خاطرنشان کرد: این رویکرد موجب شده است که بخشی از زنجیره تولید با هزینههای بیشتری مواجه شود. همزمان کشورهایی مانند چین و هند با اتکاء به زیرساخت و حمایتهای هدفمند دولتی سهم قابلتوجهی از بازار جهانی را در اختیار گرفتهاند؛ در حالی که صادرکنندگان ایرانی همچنان با موانع بانکی، حملونقل و ریسکهای معامله روبهرو هستند.دشتیانه با تاکید بر اینکه اگر مسئولان به فکر صنایع مادر نباشند، اشتغال از دست خواهد رفت، تاکید کرد: قرار بود در سال ۱۴۰۴ ظرفیت تولید فولاد کشور به ۵۵میلیون تن برسد، اما فعلاً به ۴۶میلیون تن رسیدهایم و از نظر تأمین زیرساختها که برعهده دولت بود؛ عقب هستیم.

به گفته وی صنعتیشدن کشاورزی میتواند مصرف آب کشور را کاهش دهد؛ این در حالی است که شرکتهای فولادی کاهش سود قابلتوجهی را حتی بدون در نظر گرفتن تورم تجربه کردهاند. وی بارها در صحبتهای خود گفت که باید به آیندگان پاسخ دهیم که چرا به جای استقرار صنایع در کنار دریا؛ تصمیم گرفتیم آب را از دریا به کویر منتقل کنیم؟
محسن مصطفیپور مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران هم در این نشست به بحث تحریمها اشاره کرد و گفت: ما در سختترین و شدیدترین مدل تحریمی قرار داریم و با وجود همه محدودیتها، اما صادرات همچنان به عنوان یک ضرورت دنبال میشود. شرکتهای ایرانی در بازارهای بینالمللی تحت شناسایی قرار گرفته و حتی با تغییر برند نیز مشکلات ادامه دارد؛ این در حالی است که برقراری ارتباط پایدار با جهان بدون دسترسی به شبکه حملونقل، نظام بانکی بینالمللی و همکاری شرکتهای معتبر خارجی امکانپذیر نیست.
مصطفیپور با بیان اینکه طی سالهای گذشته با وجود تحریمها صادرات به واسطه شرکتهای تولیدی و بازرگانان با ریسک بالا انجام شده است، خاطرنشان کرد: این در حالی است که در زمان اجرای برجام شاهد استقبال گسترده شرکتهای خارجی و عقد قراردادهایی با طرفهای اروپایی از جمله ایتالیا بودیم، اما امروز به دلیل تحریمهای ثانویه بانکهای خارجی همکاری نمیکنند و صادرات از مسیر واسطهها انجام میشود که هزینههای اضافی به تولیدکننده تحمیل میکند. وی تأکید کرد: نسبت صادرات به تولید در ایران بعد از ترکیه بالاترین رقم را در میان تولیدکنندگان بزرگ فولاد دارد. با وجود سیاستهای عوارض صادراتی و اقتصاد مبتنی بر جایگزینی واردات، ایران به دلیل سهم بالای احیاء مستقیم (بیش از ۹۰درصد) نسبت به کورهبلندها مزیت زیستمحیطی دارد و میتوان از آن به عنوان فولاد نیمه سبز یاد کرد.
معصومه صالحی

















