به گزارش اقتصاد ملت؛ متن کامل یادداشت دکتر پرویز خوشکلام خسروشاهی بدین شرح است:
جامعه ما بخصوص در مقاطع بحران و تنش، جامعه فهمیده و بااخلاق و صبوری است و بسیار هوشمندانه عمل میکند، اما سدههاست که سه چیز مانع از آن میشود بصورتی پایدار روی آرامش و پیشرفت را ببیند. در جامعه ما برای سدههاست:
۱- در سطوح خرد و کلان آنچه «دوست» داشته میشود، بصورت انبوه و حتی بعضاَ سیستماتیک بجای آنچه «هست» نشانده و تکرار میشود.
۲- رسانهها اعم از صوتی و تصویری، مکتوب، مجازی و منابر و سخنرانی ها، عموما بجای اطلاعرسانی عمده وقت خود را به تبلیغ و بزرگنمائی و پروپاگاندا روی خواستهها و امیال متولیان خود اختصاص میدهند. تبلیغ و بزرگنمائی و پروپاگاندا بخشی از کار رسانهای است اما حداکثر در حد ۱۰ درصد نه بالای ۹۰ درصد. رسانه باید حداقل ۹۰ درصد تولیداتش به اطلاعرسانی اختصاص یابد.
۳- اختیارات و مسوولیتها در سطوح گوناگون اعم از خرد و کلان مشخص نیست و شاهد آشفتهبازاری در این خصوص هستیم.
انسانها معمولا برای «تحلیل و ارزیابی»، «پیشبینی» و «تصمیمگیری» از دو کانال و بیشتر هم ترکیبی از آن دو استفاده میکنند. یکی «محاسبات عقلانی» و دیگری «محاسبات قلبانی»ست. یعنی انسانها برای هر کنش و واکنشی یا از عقل(موسوم به مغز) یا از قلب(موسوم به دل) و بیشتر هم از ترکیبی از آنها خط میگیرند.
سه ویژگی که اشاره شد به نظر میرسد نتیجه غلبه مزمن محاسبات قلبانی بر محاسبات عقلانی در جامعه ما در سطوح فردی و اجتماعی است. کارکرد سه ویژگی مورد اشاره، پارازیت انداختن بر ویژگیهایی چون فهم، اخلاق، صبر و هوشمندی است؛ و نتیجه آن تحلیل و ارزیابی غلط، پیشبینی غلط و تصمیمگیری غلط است.
تغییر این وضعیت بسیار دشوار و حتی تلخ است اما چارهای از آن نیست. بنابراین بایستی با حوصله و دندان روی جگر گذاشتن و حتی بعضاَ از خودگذشتگی و تمرین روی کنترل احساسات، رویکرد عقلانی را بر رویکرد قلبانی در فرآیندهای تحلیل و ارزیابی، پیشبینی و تصمیمگیری غلبه داد.
پی نوشت: طبعاَ آنچه بیان شد برداشت شخصی از فکتهای زیادی است که روزانه در زندگی شخصی و اجتماعی خود شاهدش هستیم و یا در تاریخ این سرزمین میخوانیم.
