به گزارش اختصاصی پایگاه خبری «اقتصاد ملت»؛ محور مشترک اظهارات این سه فعال صنعت فولاد، یک هشدار جدی بود: «صنعتی که با اتکاء به مزیت انرژی به یکی از ارکان توسعه صنعتی کشور تبدیل شده است؛ امروز زیر فشار افزایش هزینههای انرژی، محدودیت زیرساختی و سیاستذاریهای ناهماهنگ، با تهدید جدی رقابتپذیری و تداوم سرمایهگذاری مواجه است.
دنیانور: وظیفه تولیدکننده، تأمین انرژی نیست؛ دولت باید مسئولیت زیرساختها را بپذیرد
احمد دنیانور، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در این نشست خبری با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه سیاستگذاران به صنعت فولاد، تبیین واقعیتهای تولید و چالشهای این صنعت را مهمترین اولویت خود در مسئولیت جدید عنوان کرد.
وی با اشاره به انتخاب خود بهعنوان دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اظهار کرد: پس از ۲۵ سال حضور مؤثر مهندس خلیفهسلطانی در انجمن، ایشان به دلیل بعد مسافت و برخی مشغلهها از مسئولیت دبیری کنارهگیری کردند و اعضای هیئتمدیره با اعتماد به بنده، این مسئولیت را سپردند. امیدوارم بتوانم مدافع شایستهای برای صنعت فولاد و فعالان این حوزه باشم.
دنیانور با اشاره به تحولات صنعت فولاد کشور طی دو دهه گذشته افزود: بیش از ۲۰ سال پیش، نمایشگاه متافو در سالنی کوچک برگزار میشد و ظرفیت تولید فولاد کشور حدود ۱۰ میلیون تن بود؛ اما امروز به همت صنعتگران و تلاشگران این حوزه، ظرفیت تولید به حدود ۴۵ میلیون تن و تولید محققشده به حدود ۳۳ میلیون تن رسیده است.
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با بیان اینکه فولاد از معدود صنایع کشور است که توانسته اهداف تعیینشده در برنامههای توسعه را محقق کند، تصریح کرد: صنعت فولاد یکی از صنایع پرافتخار کشور است و عملکرد آن شایسته قدردانی و حمایت است.
وی مهمترین مأموریت خود در جایگاه دبیر انجمن را اصلاح نگاه برخی دولتمردان به صنعت فولاد دانست و گفت: متأسفانه ارائه اطلاعات نادرست و شکلگیری برخی باورهای اشتباه موجب شده است تصمیمگیران کشور شناخت دقیقی از واقعیتهای این صنعت نداشته باشند. برخی تصور میکنند صنعت فولاد از رانت برخوردار است، انرژی ارزان در اختیار دارد و به زیرساختهای پیشرفته و بدون محدودیت دسترسی پیدا میکند؛ درحالیکه شرایط واقعی تولید با این تصورات فاصله زیادی دارد.
دنیانور تأکید کرد: باورهای نادرست، زمینهساز اتخاذ سیاستهایی میشود که بهجای حمایت از تولید، به صنعت فولاد آسیب میزند. اولویت من اصلاح این نگاه و تبیین واقعیتهای اقتصادی، تولیدی و زیرساختی صنعت فولاد است؛ زیرا تصمیمگیری صحیح درباره این صنعت، بدون شناخت دقیق ظرفیتها و چالشهای آن امکانپذیر نیست.
ی با تأکید بر جایگاه انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران بهعنوان خانه صنفی فعالان این صنعت خاطرنشان کرد: انجمن سیاستگذار نیست، اما تلاش میکند در فرآیند سیاستگذاری اثرگذار باشد و از طریق ایفای نقش مشورتی، در تصمیمگیریهای مرتبط با صنعت فولاد حضور مؤثر داشته باشد.
افزایش ۵۳ برابری قیمت گاز؛ تهدیدی برای بقای واحدهای فولادی
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در بخش دیگری از سخنان خود، افزایش هزینههای انرژی و محدودیت تأمین گاز را از مهمترین موانع پیشروی صنعت فولاد برشمرد و گفت: در پنج سال گذشته قیمت گاز صنعت فولاد ۵۳ برابر شده است. با تداوم چنین روندی، بسیاری از واحدهای فولادی در معرض زیانهای سنگین و حتی ورشکستگی قرار میگیرند.
وی با انتقاد از رویه قطع و افزایش قیمت حاملهای انرژی افزود: متأسفانه قطع گاز صنایع به یک سیاست جاری تبدیل شده و علاوه بر محدودیت در تأمین حاملهای انرژی، قیمت آنها نیز افزایش پیدا میکند.
دنیانور با اشاره به ضرورت هماهنگی میان دستگاههای اجرایی تصریح کرد: وزارتخانههای نفت و نیرو همکاری لازم را با وزارت صمت در زمینه تأمین انرژی صنایع ندارند و این ناهماهنگی، مشکلات تولیدکنندگان را تشدید کرده است.
وی با تأکید بر اینکه وظیفه اصلی تولیدکننده، تولید محصول است، نه تأمین زیرساختهای انرژی مورد نیاز کشور، گفت: زندگی بیش از سه میلیون نفر از مردم ایران به صنعت فولاد گره خورده است. از رئیسجمهور محترم درخواست داریم از وزارتخانههای نفت و نیرو، تأمین پایدار برق صنعت فولاد را مطالبه کند.
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران همچنین با اشاره به سرمایهگذاری فولادسازان برای احداث نیروگاههای اختصاصی اظهار کرد: حتی احداث نیروگاه نیز نتوانسته مشکل تأمین برق فولادسازان را بهطور کامل برطرف کند؛ چراکه در مواردی برق تولیدی این واحدها نیز از اختیار خودشان خارج و به شبکه سراسری متصل میشود.
کاهش سود فولاد، نتیجه افزایش هزینه تولید است؛ نه گرانی محصولات
دنیانور در ادامه، افزایش قیمت نهادههای تولید و محدودیتهای انرژی را از عوامل اصلی کاهش سودآوری شرکتهای فولادی دانست و گفت: کاهش سود صنعت فولاد ناشی از افزایش قیمت نهادههای تولید است و محدودیت انرژی نیز بر شدت این وضعیت افزوده است.
وی هشدار داد: ادامه این شرایط علاوه بر آسیب به بنگاههای تولیدی، میتواند اعتماد مردم به بازار سرمایه را نیز کاهش دهد؛ چراکه افت سودآوری شرکتهای فولادی بر وضعیت سهام و انتظارات سرمایهگذاران اثرگذار است.
دبیر انجمن فولاد ایران همچنین با انتقاد از تغییر نرخ گاز در مهرماه و اعمال آن بهصورت عطفبهماسبق، این اقدام را غیرقانونی توصیف کرد و خواستار شفافسازی وزارت نفت درباره مبانی و اصول اتخاذ چنین تصمیمی شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت تکمیل زنجیره ارزش فولاد اشاره کرد و گفت: انجمن فولاد با همکاری انجمن سنگآهن در تلاش است میزان خامفروشی در زنجیره محصولات فولادی را به حداقل برساند تا ارزش افزوده بیشتری در داخل کشور ایجاد شود.
دشتیانه: اقتصاد با دستور و توصیه اداره نمیشود؛ قیمت انرژی باید اصلاح شود
احسان دشتیانه، عضو هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، نیز در این نشست با تمرکز بر ساختار قیمتگذاری انرژی، اصلاح نظام اقتصادی و پرهیز از مداخلات نامتوازن در زنجیره فولاد را از مهمترین پیششرطهای حمایت از تولید دانست.
وی در ابتدای سخنان خود با قدردانی از خدمات ۲۵ ساله مهندس خلیفهسلطانی در انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اظهار کرد: ایشان از نخستین روزهای شکلگیری انجمن در کنار این مجموعه حضور داشته و طی سالهای گذشته، چه در جایگاه عضو هیئتمدیره و چه در مسئولیت دبیری، با جدیت و دلسوزی مسائل و مطالبات صنعت فولاد را پیگیری کرده است.
دشتیانه با اشاره به واگذاری مسئولیت دبیری انجمن به احمد دنیانور، ابراز امیدواری کرد فعالیتهای انجمن با همراهی اعضا و بهرهگیری از تجربه مدیران این صنعت با قدرت ادامه پیدا کند.
عضو هیئتمدیره انجمن فولاد در ادامه با اشاره به فاصله قابلتوجه قیمت انرژی خانگی و صنعتی گفت: در هیچ جای دنیا مانند ایران فاصله قیمت انرژی مصرفی بخش خانگی و صنعت تا این اندازه نیست. اقتصاد تنها عرضه، تقاضا و قیمت را میشناسد و در اقتصادی که قیمت انرژی خانگی بهمراتب پایینتر از انرژی صنعتی است، طبیعی است که فشار اصلی هزینهها بر دوش صنعت قرار بگیرد.
وی افزود: بخش عمدهای از انرژی کشور با نرخهای ارزان در اختیار مصرفکنندگان خانگی قرار میگیرد و همین مسئله موجب ایجاد عدم تعادل در ساختار اقتصادی و افزایش فشار بر بخش تولید شده است.
دشتیانه با اشاره به پیامدهای اقتصادی پایین نگهداشتن قیمت حاملهای انرژی تصریح کرد: زمانی که دولت به دلیل پایین نگهداشتن قیمت گاز، برق و بنزین با کسری بودجه مواجه میشود، برای جبران آن به خلق پول روی میآورد و نتیجه این روند، افزایش تورم و کاهش قدرت خرید مردم است. به این ترتیب، هر سال انرژی بیشتری مصرف میکنیم، اما در سایر بخشهای زندگی فقیرتر میشویم.
وی با اشاره به تجربه کشورهای صنعتی گفت: در آلمان قیمت برق خانگی حتی از قیمت برق صنعتی بیشتر است و در کشورهایی که برق خانگی ارزانتر عرضه میشود نیز اختلاف قیمت معمولاً از حدود ۲۰ درصد فراتر نمیرود. بنابراین اصلاح ساختار قیمتگذاری انرژی یک ضرورت اقتصادی است، نه صرفاً مطالبه یک صنعت خاص.
بورس کالا؛ ابزار شفافیت بازار، مشروط به رفتار یکسان با تمام زنجیره
عضو هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در بخش دیگری از سخنان خود به نقش بورس کالا در ساماندهی بازار محصولات فولادی اشاره کرد و گفت: زمانی که بورس فلزات و پس از آن بورس کالا شکل گرفت، قیمت آهن در بازار آزاد تا ۱۰۰ درصد با قیمت فروش کارخانه اختلاف داشت. این فاصله قیمتی به جیب واسطهها و دلالان میرفت؛ درحالیکه بسیاری از کارخانههای فولادی با زیان مواجه بودند.
وی افزود: راهاندازی بورس کالا نقش مهمی در رقابتی شدن قیمتها، افزایش شفافیت و کاهش فاصله میان قیمت کارخانه و بازار آزاد داشت؛ اما برای حفظ این کارکرد، باید قوانین و مقررات مربوط به بورس بهدرستی اجرا شود.
دشتیانه با اشاره به ماده ۱۸ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید تأکید کرد: براساس این ماده، دولت مکلف است کالاهایی را که در بورس کالا عرضه میشوند، از نظام قیمتگذاری خارج کند. اصل بر این است که برای کالاهای عرضهشده در بورس، قیمتگذاری دستوری اعمال نشود.
وی با انتقاد از مداخلات نامتوازن در حلقههای مختلف زنجیره فولاد خاطرنشان کرد: نمیتوان برای یک بخش از زنجیره محدودیت و سهمیهبندی در نظر گرفت، اما بخش دیگری را از همان محدودیتها مستثنا کرد. اگر قرار است سیاست کنترلی اعمال شود، باید تمام حلقههای زنجیره از قواعد یکسان تبعیت کنند؛ زیرا رفتار دوگانه موجب جابهجایی غیرواقعی سود میان بخشهای مختلف زنجیره خواهد شد.
یک نرخ ارز برای تمام حلقههای زنجیره فولاد
دشتیانه یکسانسازی سیاستهای ارزی را از دیگر مطالبات جدی صنعت فولاد دانست و گفت: نرخ ارز در تمام حلقههای زنجیره باید از یک مبنا و تابلوی معاملاتی تبعیت کند. نمیتوان یک بخش از زنجیره را تابع نرخ ارز آزاد یا یک تابلوی معاملاتی و بخش دیگر را تابع نرخ توافقی قرار داد؛ چراکه این تفاوتها در نهایت به توزیع نامتوازن سود میان حلقههای مختلف منجر میشود.
وی تأکید کرد: بورس کالا باید با تمام زنجیره فولاد رفتار یکسان داشته باشد تا تقسیم سود در بخشهای مختلف این زنجیره متوازن شود. سیاستهای ارزی و قیمتی نیز باید بهگونهای تنظیم شوند که هیچ حلقهای به بهای زیان حلقه دیگر منتفع نشود.
عضو هیئتمدیره انجمن فولاد در پایان، اصلاح سیاستهای مداخلهای، اجرای یکسان قوانین در تمام حلقههای زنجیره و هماهنگی در سیاستهای ارزی و قیمتی را از الزامات پایداری صنعت فولاد کشور عنوان کرد.
ابراهیمی: انرژی ارزان برای فولاد وجود ندارد؛ گاز ۹.۸ سنتی مزیت رقابتی نیست
امین ابراهیمی، مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان و نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در این نشست با تشریح نقش راهبردی گاز طبیعی در توسعه صنعت فولاد کشور، اصلاح فرمول قیمتگذاری این حامل انرژی را از الزامات حفظ رقابتپذیری تولیدکنندگان دانست.
وی با تأکید بر اینکه توسعه صنعت فولاد ایران حاصل یک راهبرد صنعتی و بهرهگیری از ظرفیتهای انرژی کشور بوده است، اظهار کرد: فولاد بهعنوان یک صنعت مادر و پیشران، براساس مجموعهای از ظرفیتها و سیاستهای صنعتی توسعه یافته و رشد آن را نمیتوان صرفاً یک اتفاق دانست.
ابراهیمی با اشاره به روند توسعه زیرساختهای گاز کشور افزود: در دهه ۱۳۸۰ و با ورود فازهای مختلف پارس جنوبی به مدار تولید، ظرفیت تولید روزانه گاز کشور از حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب به ۷۵۰ میلیون مترمکعب افزایش یافت. در همین دوره، فناوری احیای مستقیم که گاز طبیعی در آن نقشی اساسی دارد، بهعنوان مسیر اصلی توسعه صنعت فولاد کشور مورد توجه قرار گرفت.
نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با تأکید بر ماهیت راهبردی گاز در فرایند تولید فولاد تصریح کرد: گاز طبیعی در صنعت فولاد، برخلاف برخی صنایع، نه صرفاً سوخت است و نه خوراک؛ بلکه بخشی از فناوری و فرایند تولید به شمار میرود. در حال حاضر حدود ۵ تا ۷ درصد از کل مصرف گاز کشور به صنعت فولاد اختصاص دارد.
گره خوردن قیمت گاز فولاد ایران به هابهای بینالمللی
مدیرعامل فولاد خوزستان در ادامه با انتقاد از فرمول فعلی قیمتگذاری گاز صنایع فولادی اظهار کرد: در حال حاضر نرخ گاز صنعت فولاد ایران براساس فرمولی متأثر از قیمت هابهای بینالمللی از جمله TTF اروپا و هنریهاب محاسبه میشود. این سازوکار موجب شده است تحولات بازارهای جهانی و حتی تنشهای ژئوپلیتیکی خارج از مرزهای کشور، مستقیماً بر هزینه انرژی تولیدکنندگان داخلی اثر بگذارد.
وی افزود: برای مثال، افزایش ۲۵ درصدی قیمت در هابهای اروپایی میتواند بر نرخ گاز صنایع فولادی ایران تأثیرگذار باشد. به این ترتیب، تحولات بازارهای جهانی از طریق فرمول قیمتگذاری انرژی به هزینه تمامشده تولید داخل منتقل میشود.
ابراهیمی با اشاره به نرخ فعلی گاز صنعت فولاد ایران گفت: امروز قیمت گاز تحویلی به صنعت فولاد حدود ۹.۸ سنت است؛ رقمی که تقریباً دو برابر نرخهایی است که کشورهایی مانند قطر، عمان، عربستان و ترکیه برای تأمین انرژی صنایع خود در نظر میگیرند. این کشورها در برخی موارد قراردادهای بلندمدت ۱۰ ساله با نرخ حدود ۵ تا ۶ سنت برای صنایع خود منعقد میکنند.
وی با تأکید بر اینکه دیگر نمیتوان انرژی ارزان را مزیت رقابتی صنعت فولاد ایران دانست، خاطرنشان کرد: مهمترین پیشران توسعه صنعت فولاد ایران، گاز بوده است؛ اما امروز همین مزیت به دلیل افزایش هزینه تأمین و تغییر سازوکار قیمتگذاری، به مانعی برای رشد و توسعه صنعت تبدیل شده است.
نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران خواستار بازنگری فوری در فرمول قیمتگذاری گاز شد و گفت: انتظار فعالان صنعت فولاد از سیاستگذاران و مجموعه حاکمیت این است که در سازوکار قیمتگذاری و تأمین انرژی بازنگری کنند تا امکان تداوم تولید، سرمایهگذاری و توسعه این صنعت راهبردی فراهم بماند.
فولاد عامل گرانی نیست؛ رشد قیمت محصولات از تورم عقب مانده است
ابراهیمی در بخش دیگری از سخنان خود با رد برخی برداشتها درباره نقش صنعت فولاد در افزایش قیمتها و تورم، اظهار کرد: افزایش قیمت محصولات فولادی حتی به میزان تورم نیز نرسیده است؛ بنابراین نمیتوان صنعت فولاد را عامل گرانی در جامعه معرفی کرد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به هزینههای واقعی تولید افزود: افزایش قیمت نهادههای تولید و انرژی، فشار مضاعفی بر بنگاههای فولادی وارد کرده است و در چنین شرایطی، تداوم سیاستهای فعلی میتواند توان رقابتپذیری تولیدکنندگان داخلی را در برابر رقبای منطقهای کاهش دهد.
مدیرعامل فولاد خوزستان در پایان تأکید کرد: صنعت فولاد برای حفظ مسیر توسعه خود به سیاستهای باثبات، تأمین پایدار انرژی و فرمولهای اقتصادی قابل پیشبینی نیاز دارد. نمیتوان از یک سو انتظار افزایش تولید، توسعه ظرفیتها و سرمایهگذاری را داشت و از سوی دیگر با افزایش مستمر هزینه انرژی و محدودیت در تأمین زیرساختها، امکان فعالیت اقتصادی را از تولیدکننده گرفت.
پیام مشترک هیئترئیسه انجمن فولاد به سیاستگذاران
مجموع اظهارات مطرحشده در نشست خبری هیئترئیسه انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در سومین روز نمایشگاه ایران متافو ۱۴۰۵، یک مطالبه مشترک را برجسته میکند: صنعت فولاد برای ادامه مسیر توسعه، بیش از هر چیز به اصلاح نگاه سیاستگذاران، ثبات در تصمیمات اقتصادی و رفع موانع زیرساختی نیاز دارد.
از نگاه احمد دنیانور، اصلاح برداشتهای نادرست دولتمردان و بازتعریف جایگاه صنعت فولاد در سیاستگذاریهای کلان، نقطه آغاز حل مشکلات است؛ احسان دشتیانه بر ضرورت اصلاح ساختار قیمتگذاری انرژی، اجرای یکسان مقررات در زنجیره فولاد و هماهنگی سیاستهای ارزی تأکید دارد و امین ابراهیمی نیز معتقد است فرمول فعلی قیمت گاز، مزیت تاریخی صنعت فولاد را به یکی از مهمترین عوامل تهدیدکننده رقابتپذیری آن تبدیل کرده است.
آنچه از این نشست بهروشنی قابل دریافت است، فاصله میان انتظارات سیاستگذاران از صنعت فولاد و واقعیتهای اقتصادی فعالیت این صنعت است؛ صنعتی که با ظرفیت تولید حدود ۴۵ میلیون تن، تولید محققشده ۳۳ میلیون تنی و اشتغال و معیشت بیش از سه میلیون نفر، سهمی مهم در اقتصاد کشور دارد، اما برای حفظ این جایگاه به انرژی پایدار، قیمتگذاری منطقی و سیاستگذاری هماهنگ نیازمند است.
پیام نهایی فولادسازان در متافو ۱۴۰۵ روشن بود: نمیتوان از تولیدکننده انتظار توسعه داشت، اما تأمین انرژی را به دغدغه دائمی او تبدیل کرد. وظیفه تولیدکننده، تولید است؛ تأمین زیرساخت پایدار و فراهمکردن بستر رقابتپذیری، مسئولیتی است که دولت باید آن را بر عهده بگیرد.

















