لرستانی: صنعت پخش باید از مدل سنتی فاصله بگیرد
به گزارش پایگاه خبری «اقتصاد ملت»؛ آرش لرستانی مدیرعامل باروک در این پنل تخصصی با ارائه تحلیلی از اکوسیستم زنجیره تأمین در ایران، بر ضرورت عبور صنعت پخش از مدلهای سنتی تأکید کرد.
وی با اشاره به سابقه بیش از سه دههای صنعت پخش در ایران گفت: این صنعت با وجود نقش حیاتی خود در اقتصاد؛ تاکنون تا حد زیادی بر مدلهای سنتی استوار بوده و کمتر از ظرفیت فناوریهای هوشمند استفاده کرده است.
به گفته لرستانی در یک اکوسیستم سالم اقتصادی، توزیعکننده، خریدار و بنگاههای کوچک و متوسط حلقههای بهمپیوستهای هستند و اختلال در عملکرد هر حلقه میتواند کل زنجیره را تحتتأثیر قرار دهد.
وی معتقد است ورود بازیگران فناوریمحور و مؤسسات مالی به این حوزه میتواند ساختار تأمین مالی را تغییر دهد؛ به ویژه از طریق مدلهای نوین تأمین مالی زنجیره تأمین (SCF) که در آنها بازیگران لنگرگاهی یا Anchor نقش کلیدی در انتقال منابع مالی به لایههای پاییندستی ایفا میکنند.
باروک؛ فراتر از یک واسطه مالی
لرستانی در تشریح جایگاه باروک در این اکوسیستم؛ برای این پلتفرم دو نقش اساسی قائل شد و در توضیح این دو نقش گفت: نخست، نقش فناوری و ایجاد پل میان شبکه بانکی و کسبوکارهای خرد است. به گفته وی بانکها و مؤسسات مالی به تنهایی نه ابزار و نه تمایل لازم برای ریسکسنجی و تأمین مالی مستقیم هزاران واحد صنفی و SME را دارند. بنابراین پلتفرمهای فناوری میتوانند با تجمیع داده و اتصال هوشمند بازیگران، این خلأ را پر کنند.
نقش دوم، مدیریت جریان کالا و سرمایه در گردش است که از نگاه مدیرعامل باروک، این شرکت صرفاً یک واسطه مالی نیست؛ بلکه با قرار گرفتن در مسیر تجارت و جریان کالا میتواند به اصالت معاملات، مدیریت سرمایه در گردش و بهینهسازی توزیع کمک کند.
پایان اعتبارسنجی ایستا؛ آغاز اعتبار مبتنی بر رفتار
یکی از مهمترین بخشهای سخنان لرستانی به تحول مفهوم اعتبارسنجی اختصاص داشت؛ جایی که وی از حرکت بازار به سمت اعتبارسنجی رفتاری مبتنی بر پلتفرم سخن گفت.
مدیرعامل باروک با اشاره به نمونههایی مانند شاپیفای چنین توضیح داد که پلتفرمهایی که اطلاعات عمیقی از رفتار سفارش، خرید و فروش کاربران در اختیار دارند؛ میتوانند به جای تکیه صرف بر اسناد و سوابق ثابت، تصویر دقیقتری از اعتبار واقعی یک کسبوکار یا فرد ارائه دهند.
وی همچنین با تاکید بر اینکه «اعتبار باید نسبت به دیروز دائم در حال تغییر باشد.»، گفت: اعتبارسنجی سنتی که ممکن است در بازههای چند ماهه تصویری ثابت از وضعیت اعتباری فرد ارائه کند؛ بنابراین برای اقتصاد دیجیتال و تجارت پرشتاب امروز کافی نیست. در همین راستا در مدل جدید، رفتار واقعی و لحظهای کاربر میتواند یکی از مهمترین شاخصهای تعیین اعتبار باشد.
این مدل، به اعتقاد لرستانی امکان مدیریت همزمان جریان کالا، پول و اعتبار را فراهم میکند و به کاربران نیز شفافیت بیشتری نسبت به سرمایه و ظرفیت مالی خود میدهد.
دنبال بدهیسازی برای کشور نیستیم
مدیرعامل باروک در بخش دیگری از سخنان خود بر تفاوت میان «وامدهی» و «اعتباردهی تجاری» تأکید کرد و گفت: هدف این پلتفرم؛ ایجاد بدهی جدید برای خانوارها و بنگاهها نیست.
لرستانی تصریح کرد: ما به دنبال دادن وام تجاری نیستیم؛ چراکه بدهی ایجاد میکند. ما دنبال بدهیسازی برای کشور نیستیم.
به گفته وی هدف اصلی؛ طراحی مدلهای کسبوکار نوآورانهای است که با تکیه بر رفتار واقعی کاربران، اعتبار را به فعالیت اقتصادی واقعی متصل کنند و به جای افزایش صرف بدهی؛ رشد پایدار تجارت و گردش کالا را رقم بزنند.
گردش مالی چند هزار میلیارد تومانی و عبور کاربران از مرز ۳۰۰هزار نفر
مدیرعامل باروک همچنین با اشاره به عملکرد این مدل اعلام کرد که گردش مالی در این بخش به حدود ۳ تا ۴هزار میلیارد تومان رسیده و رشد چندبرابری را تجربه کرده است.
همچنین تعداد کاربران فعال این پلتفرم در حال عبور از مرز ۳۰۰هزار نفر است؛ آماری که به گفته مدیران باروک، نشاندهنده افزایش استقبال از مدلهای اعتبارمحور در زنجیره تجارت و مصرف است.
وقتی مشکل اقتصاد، کمبود اعتبار است؛ نه فقط کمبود نقدینگی
یکی از محورهای اصلی این نشست، بازتعریف نقش اعتبار در اقتصاد بود؛ جایی که فعالان این حوزه معتقدند برای عبور از رکود، صرف افزایش نقدینگی لزوماً راهحل نیست و میتوان با هدایت اعتبار به سمت مصرف و تولید واقعی، بدون تزریق مستقیم نقدینگی، تقاضای مؤثر ایجاد کرد.
محمد مظاهری رئیس هیأتمدیره باروک با اشاره به مدل اعتباردهی این پلتفرم اظهار کرد که تخصیص اعتبار به خریداران خرد بر مبنای اعتبارسنجی انجام میشود و در این فرآیند از ظرفیت هوش مصنوعی و فناوریهای نوین استفاده میشود.
به گفته وی در شرایط رکودی یکی از راههای توانمندسازی خانوارها این است که امکان خرید اعتباری برای آنها فراهم شود؛ روشی که هم قدرت خرید خانوار را تقویت میکند و هم میتواند تقاضای مؤثر برای تولیدکنندگان ایجاد کند.
اعتبار ۵۰ میلیون تومانی برای خرید؛ بدون انتظار فروشگاه برای دریافت پول
به گزارش «اقتصاد ملت»؛ مظاهری درباره مدل فعلی اعتباردهی به خانوارها توضیح داد که سقف اعتبار پرداختی به خانوارها در حال حاضر ۵۰ میلیون تومان است و ریسک اعتبار را بانک بر عهده میگیرد.
در این مدل، خانوار خرید خود را به شکل اعتباری انجام میدهد و بازپرداخت آن طی چهار قسط صورت میگیرد؛ در مقابل، فروشگاه لازم نیست برای دریافت وجه فروش خود منتظر بماند و میتواند پول معامله را در کوتاهترین زمان دریافت کند.
به این ترتیب، باروک در همکاری با بانک، فرآیند تأمین مالی را به شکل اقساطی مدیریت میکند؛ مدلی که به گفته رئیس هیأتمدیره این شرکت، همزمان میتواند قدرت خرید خانوار و نقدشوندگی فروشگاه را افزایش دهد.
مظاهری تأکید کرد که در این مدل، به جای آنکه الزاماً نقدینگی جدید وارد چرخه شود، از «اعتبار» برای خرید استفاده میشود؛ ظرفیتی که در سمت دیگر زنجیره نیز میتواند برای تأمین مواد اولیه تولیدکنندگان مورد استفاده قرار گیرد.
۲۱ همت اعتبار برای خانوارها؛ حرکت به سمت هدایت عملی اعتبار
رئیس هیأتمدیره باروک همچنین از اختصاص ۲۱ همت اعتبار به خانوارها و مصرفکنندگان خرد خبر داد و گفت این مدل، در صورت اتصال صحیح حلقههای زنجیره تولید و مصرف، میتواند از پرداخت تسهیلات تکراری جلوگیری کند.
به گفته مظاهری، یکی از مزیتهای این رویکرد، امکان هدایت اعتبار در مسیر مشخص از مصرف تا تولید است؛ به این معنا که اعتبار صرفاً در اختیار مصرفکننده قرار نمیگیرد، بلکه میتواند به زنجیره تولید نیز متصل شود و برای تأمین مواد اولیه مورد استفاده قرار گیرد.
او تأکید کرد که این مدل با سیاست هدایت اعتبار مورد تأکید بانک مرکزی نیز همراستا است و میتواند منابع مالی را به جای گردشهای غیرمولد، به سمت فعالیت واقعی اقتصادی هدایت کند.
حمایت اعتباری از فروشگاههای کوچک؛ سپر فروشندگان در برابر رکود
یکی دیگر از نکات مورد تأکید مظاهری، توجه به فروشگاههای خرد بود. به گفته او، مدل اعتباری باروک تنها به فروشگاههای بزرگ و زنجیرهای محدود نیست و بخشی از فروشگاههای کوچک نیز در این شبکه قرار گرفتهاند.
او با اشاره به فشار مضاعف تورم و کاهش قدرت خرید بر کسبوکارهای کوچک هشدار داد که در صورت تداوم کاهش تقاضا، بخشی از فروشگاههای خرد ممکن است با خطر ورشکستگی مواجه شوند.
از نگاه او، اعتباردهی به خانوارها میتواند بهصورت غیرمستقیم از فروشگاههای کوچک نیز حمایت کند؛ چرا که افزایش قدرت خرید مشتری، به معنای بازگشت تقاضا به سطح خردهفروشی و حفظ گردش مالی این واحدهاست.
اعتبار؛ حلقه اتصال تولیدکننده، فروشنده و مصرفکننده
مجموع مباحث مطرحشده در این پنل نشان میدهد که مسئله اصلی تنها «تأمین پول» نیست؛ بلکه چگونگی هدایت منابع مالی در طول زنجیره ارزش اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در این نگاه، اعتبار میتواند از یک ابزار صرفاً مالی به ابزاری برای تحریک تقاضا، حفظ فروشگاههای خرد، تأمین سرمایه در گردش بنگاهها و در نهایت تقویت تولید تبدیل شود.
مدلی که باروک در این نشست بر آن تأکید کرد، بر اتصال سه ضلع اصلی اقتصاد یعنی مصرفکننده، شبکه توزیع و تولیدکننده استوار است؛ مدلی که در آن بانک تأمینکننده منابع و پذیرنده ریسک اعتباری است، فناوری وظیفه اعتبارسنجی و اتصال بازیگران را بر عهده دارد و شبکه تجاری نیز مسیر گردش کالا و اعتبار را شکل میدهد.
اگر این حلقهها بهدرستی به یکدیگر متصل شوند، اعتبار میتواند نه عاملی برای افزایش بدهی، بلکه موتوری برای بازگرداندن تقاضا، رونق فروش و حرکت سرمایه به سمت تولید باشد؛ همان مسیری که عنوان پنل باروک نیز بر آن تأکید داشت: «اعتبار؛ موتور رشد فروش».
معصومه صالحی
