به گزارش پایگاه خبری «اقتصاد ملت»؛ در مراسم امضاء قرارداد فاز نخست احداث پروژه IPCC گهرزمین با شرکت بین‌المللی مهندسی ایران (ایریتک)، علی امرایی مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین جزئیات روند شکل‌گیری، مطالعات، انتخاب پیمانکار و اهداف کلان این طرح را تشریح کرد؛ پروژه‌ای که امروز از مرحله مطالعات و تصمیم‌گیری عبور کرده و نخستین بخش آن در مسیر ساخت قرار گرفته است.
امرایی با اشاره به سابقه طولانی بررسی این طرح گفت: ایده و مطالعات اولیه پروژه IPCC در فاصله سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵ و در سطح مطالعات کانسپت آغاز شد. در سال ۱۳۹۶ نیز پیشنهاد اجرای پروژه از سوی یک شرکت آلمانی به گهرزمین ارائه شد و در سال‌های بعد، روند مطالعات و ارزیابی‌های فنی برای رسیدن به یک طرح جامع ادامه یافت.
به گفته مدیرعامل گهرزمین در سال ۱۴۰۱ مطالعات تکمیلی پروژه با همکاری یک شرکت مطالعاتی انجام شد و یک سال بعد در سال ۱۴۰۲، مطالعات نهایی و تدوین طرح نهایی به سرانجام رسید. پس از آن سال ۱۴۰۳ به تصمیم‌گیری درباره مدل اجرای پروژه اختصاص یافت و در سال ۱۴۰۴ نیز بخش نخست طرح از مسیر معاملات و فرآیند انتخاب تأمین‌کننده دنبال شد؛ بخشی که اکنون وارد مرحله ساخت شده است.
مناقصه‌ای با مشارکت نزدیک به ۴۰شرکت
مسیر انتخاب پیمانکار نهایی، اما به همین‌جا ختم نشد. گهرزمین در ادامه تصمیم گرفت اجرای پروژه را به صورت یکپارچه و از طریق یک مناقصه دو مرحله‌ای همراه با فراخوان پیش‌ارزیابی دنبال کند.
امرایی در این خصوص گفت: این فرآیند از سال ۱۴۰۴ آغاز شد و نزدیک به ۴۰شرکت در آن مشارکت کردند. پس از ارزیابی‌های اولیه؛ پنج شرکت توانستند به مرحله نهایی رقابت راه پیدا کنند.
امرایی با تشریح مراحل ارزیابی پیشنهادها اظهار کرد: در همین راستا فناوری‌های پیشنهادی شرکت‌های حاضر در مناقصه نیز به طور دقیق بررسی شد. پس از ارزیابی فنی، اسناد مورد نیاز در اختیار شرکت‌های منتخب قرار گرفت و هر یک از پیمانکاران بر مبنای فناوری انتخابی خود؛ پیشنهاد فنی پروژه را تهیه کردند.
وی در ادامه افزود: پیشنهادهای فنی در فروردین و اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ مورد بررسی قرار گرفت و اصلاحات و الزامات فنی موردنیاز به شرکت‌ها اعلام شد. در نهایت شرکت‌های حاضر در رقابت پیشنهادهای فنی و مالی نهایی خود را در تیر ماه ارائه کردند.
فرآیند بازگشایی پیشنهادها نیز با حضور شرکت‌های مشارکت‌کننده انجام شد. ابتدا امتیازات فنی که بر اساس پیشنهادها و مستندات ارائه شده استخراج شده بود؛ قرائت و سپس قیمت‌های پیشنهادی شرکت‌ها بازگشایی و مورد بررسی قرار گرفت. در پایان شرکتی که از نظر قیمت خالص و قیمت تراز شده شرایط مناسب‌تری داشت؛ به عنوان برنده انتخاب شد.
مدیرعامل گهرزمین همچنین تأکید کرد که فرآیند انتخاب پیمانکار با رویکردی شفاف و در حضور شرکت‌های مشارکت‌کننده انجام شده و شرکت منتخب نیز از نظر توان فنی و کفایت اجرایی، ظرفیت لازم برای پیشبرد پروژه را داراست.
کاهش ۶۰درصدی مصرف گازوئیل؛ مهمترین خروجی اقتصادی طرح
IPCC برای گهرزمین صرفاً یک پروژه زیرساختی یا تجهیزاتی نیست؛ بلکه قرار است ساختار هزینه و بهره‌وری عملیات معدنکاری این مجموعه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
امرایی کاهش مصرف سوخت را یکی از مهمترین دستاوردهای مورد انتظار از اجرای این طرح دانست و گفت: یکی از چالش‌های جدی معدنکاری امروز؛ مصرف بالای سوخت در فرآیند استخراج و جابه‌جایی مواد معدنی است. برآوردهای انجام شده نشان می‌دهد با بهره‌برداری از سیستم IPCC، مصرف گازوئیل در معدن گهرزمین حدود ۶۰درصد کاهش خواهد یافت.
به گفته وی این کاهش تنها به صرفه‌جویی در مصرف سوخت محدود نمی‌شود. کاهش هزینه‌های مستقیم معدنکاری، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، پایین آمدن هزینه‌های نگهداری ماشین‌آلات و افزایش بهره‌وری عملیاتی؛ از دیگر پیامدهایی است که برای این پروژه پیش‌بینی شده است.
از سوی دیگر، کاهش وابستگی عملیات معدن به ناوگان گسترده ماشین‌آلات سنگین می‌تواند در سال‌های آینده نیاز به توسعه متناسب تعداد تجهیزات و ماشین‌آلات را نیز محدود کند؛ موضوعی که با توجه به افزایش ظرفیت برداشت، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
سرمایه‌ای ۵۰۰ میلیون تنی در افق ۳۰ ساله
گهرزمین در شرایطی این پروژه را دنبال می‌کند که معدن این مجموعه حدود ۵۰۰میلیون تن ذخیره دارد و برنامه استخراج آن برای دوره‌ای حدود ۳۰ساله پیش‌بینی شده است.
امرایی این ذخیره را بخشی از سرمایه ملی و معدن گهرزمین را از بزرگترین معادن منطقه توصیف کرد و گفت: اجرای پروژه‌ای با چنین ابعادی می‌تواند آثار قابل توجهی بر اقتصاد معدن، بهره‌وری منابع و هزینه‌های عملیاتی در یک دوره بلندمدت داشته باشد.
در واقع فلسفه اجرای IPCC را می‌توان در همین نقطه جست‌وجو کرد؛ انتقال بخشی از فرآیند جابه‌جایی مواد از الگوی سنتی متکی بر ناوگان گسترده کامیون‌ها به یک سیستم یکپارچه‌تر، بهره‌ورتر و فناورانه‌تر.
کاهش آلایندگی؛ ضلع محیط‌زیستی پروژه
کاهش مصرف سوخت به طور طبیعی با کاهش آلایندگی‌های ناشی از فعالیت ماشین‌آلات معدنی نیز همراه خواهد بود. مدیرعامل گهرزمین مسئولیت زیست‌محیطی را یکی از محورهای اصلی پروژه عنوان کرد و گفت: این شرکت خود را صرفاً یک بنگاه اقتصادی نمی‌داند و در برابر محیط‌زیست و جامعه پیرامونی معدن نیز مسئولیت دارد.
به گفته امرایی، هدف گهرزمین این است که در منطقه محل فعالیت خود یک «همسایه مسئول و همراه» باشد؛ رویکردی که توجه به کیفیت زندگی مردم، آینده منطقه و حفاظت از محیط‌زیست را در کنار اهداف اقتصادی قرار می‌دهد.
بر همین اساس، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی از جمله اهدافی است که در طراحی و اجرای پروژه IPCC مورد توجه قرار گرفته است.
از معدنکاری سنتی تا نسل چهارم صنعتی
اهمیت IPCC برای گهرزمین تنها در کاهش هزینه و مصرف سوخت خلاصه نمی‌شود؛ بلکه این پروژه بخشی از برنامه بزرگتر این شرکت برای عبور از الگوی سنتی معدنکاری و حرکت به سمت معدنکاری هوشمند است.
امرایی معتقد است: ادامه روش‌های سنتی برای دستیابی به ظرفیت‌های بالاتر استخراج، مستلزم توسعه بیشتر اراضی و افزایش مستمر تعداد ماشین‌آلات بود؛ در حالی که رویکرد جدید بر افزایش بهره‌وری، استفاده از فناوری‌های نوین و هوشمندسازی فرآیندها استوار است.
از این منظر، IPCC را می‌توان یکی از حلقه‌های مهم تحول دیجیتال و فناورانه در عملیات معدن گهرزمین دانست؛ طرحی که قرار است همزمان سه هدف افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و کاهش آثار زیست‌محیطی را دنبال کند.
پروژه‌ای با ابعاد فراتر از یک معدن
مدیرعامل گهرزمین پروژه IPCC را یکی از بزرگترین طرح‌های معدنی در غرب آسیا دانست و با اشاره به ابعاد فناورانه و اجرایی آن گفت: بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که پروژه‌ای با چنین رویکرد و مقیاسی، سابقه مشابهی در منطقه خاورمیانه نداشته است.
همین ویژگی، مسئولیت گهرزمین را برای اجرای دقیق و موفق پروژه افزایش می‌دهد؛ چراکه نتیجه این طرح صرفاً بر عملکرد یک معدن اثرگذار نخواهد بود و می‌تواند به عنوان تجربه‌ای قابل استناد برای توسعه فناوری‌های نوین در صنعت معدن کشور و منطقه مورد توجه قرار گیرد.
اکنون با امضاء قرارداد فاز نخست و ورود این بخش به مرحله ساخت، پروژه IPCC گهرزمین از یک ایده و مطالعات چندساله فاصله گرفته و وارد مرحله‌ای شده است که نتیجه آن باید در میدان عمل و در عملیات واقعی معدن سنجیده شود.
امرایی در پایان بر ضرورت اجرای پروژه مطابق برنامه زمان‌بندی و با سرعت مناسب تأکید کرد و هدف نهایی گهرزمین را ساخت طرحی سالم، کارآمد و سازگارتر با محیط‌زیست دانست؛ طرحی که علاوه بر خلق ارزش برای شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین، بتواند به افزایش بهره‌وری منابع، ارتقاء فناوری معدنکاری و تقویت اقتصاد معدن در ایران کمک کند.
اگر این پروژه طبق برنامه پیش برود، IPCC گهرزمین می‌تواند از یک طرح بزرگ معدنی فراتر رفته و به یکی از نمونه‌های شاخص گذار از معدنکاری پرمصرف و ماشین‌محور به معدنکاری بهره‌ور، هوشمند و کم‌آلاینده در ایران تبدیل شود.
IPCC گهرزمین؛ گام تازه ایریتک برای هوشمندسازی زنجیره انتقال مواد معدنی
به گزارش «اقتصاد ملت»؛ احسان گودرزی مدیرعامل شرکت بین‌المللی مهندسی ایران (ایریتک) نیز در این مراسم با تشریح ابعاد فاز نخست پروژه IPCC گهرزمین، این طرح را گامی مهم در مسیر نوسازی فرآیندهای معدنی کشور دانست و تأکید کرد: تکیه بر توان مهندسی داخلی، بهره‌گیری از فناوری‌های روز، کاهش هزینه‌های عملیاتی و کنترل پیامدهای زیست‌محیطی؛ از مهمترین اهداف اجرای این پروژه است.
وی در مراسم امضاء قرارداد فاز نخست احداث پروژه IPCC شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین، اجرای این طرح را رویدادی مهم برای صنعت معدن کشور توصیف کرد و گفت: پروژه‌هایی از این جنس می‌توانند همزمان با ورود فناوری‌های جدید به زنجیره معدن، زمینه استفاده گسترده‌تر از ظرفیت‌های علمی، فنی و مهندسی داخل کشور را نیز فراهم کنند.
به گفته وی، پروژه IPCC گهرزمین صرفاً یک طرح برای تغییر شیوه انتقال مواد معدنی نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از روند حرکت صنعت معدن ایران به سمت افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و استفاده هدفمند از فناوری‌های نوین باشد.
نزدیک به نیم قرن تجربه در پروژه‌های بزرگ
گودرزی با اشاره به پیشینه فعالیت ایریتک در صنایع کشور اظهار کرد: این شرکت حدود ۵۰ سال است که در حوزه صنعت و معدن ایران فعالیت دارد و تجربه این مجموعه به بخش معدن و صنایع معدنی محدود نمی‌شود.
وی افزود: ایریتک در طول سال‌های فعالیت خود در حوزه‌های مختلف صنعتی از جمله پتروشیمی و اجرای پروژه‌های بزرگ نفتی نیز حضور داشته و توانسته است تجربه قابل توجهی در طراحی، مهندسی و اجرای طرح‌های بزرگ و راهبردی کشور به دست آورد.
مدیرعامل ایریتک با اشاره به همکاری این شرکت با گهرزمین برای اجرای پروژه IPCC گفت: حضور در کنار مجموعه گهرزمین برای اجرای چنین پروژه‌ای برای ایریتک مایه افتخار است و تلاش خواهیم کرد با اتکاء به ظرفیت‌های فنی و مهندسی موجود؛ طرح را با کیفیت مطلوب و مطابق برنامه زمان‌بندی پیش‌بینی‌شده به اجرا برسانیم.
فناوری در خدمت توان مهندسی داخلی
یکی از محورهای مورد تأکید گودرزی، جایگاه توان داخلی در اجرای پروژه IPCC بود. وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در کشور گفت: در طراحی و اجرای این پروژه تلاش شده است از دانش و توان مهندسی بومی استفاده شود و ظرفیت‌های داخلی در بخش‌های مختلف فنی و فناوری، سهم مؤثری در پیشبرد طرح داشته باشند.
به اعتقاد مدیرعامل ایریتک، توسعه صنعت معدن بدون حرکت به سمت فناوری‌های جدید امکانپذیر نیست و استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند ضمن افزایش بهره‌وری؛ هزینه‌های عملیاتی را نیز کاهش دهد.
گودرزی تصریح کرد: صنعت و معدن کشور برای عبور از مسیر توسعه، نیازمند آن است که استفاده از فناوری‌های نوین را جدی‌تر دنبال کند و پروژه‌هایی همچون IPCC گهرزمین می‌توانند به عنوان نمونه‌ای عملی، زمینه را برای توسعه این رویکرد فراهم کنند.
کاهش هزینه؛ یکی از خروجی‌های اصلی پروژه
مدیرعامل ایریتک در ادامه به آثار اقتصادی اجرای IPCC اشاره کرد و کاهش هزینه‌های عملیاتی را از جمله اهداف کلیدی این طرح دانست.
وی توضیح داد: استفاده از فناوری IPCC می‌تواند فرآیند جابه‌جایی مواد معدنی را بهینه‌تر کرده و از این طریق، زمینه کاهش هزینه‌های عملیاتی و افزایش بهره‌وری را فراهم کند.
گودرزی در عین حال، موضوع محیط‌زیست را یکی دیگر از مؤلفه‌های مهم این پروژه عنوان کرد و گفت: کاهش آلایندگی‌های زیست‌محیطی امروز دیگر یک موضوع فرعی در اجرای طرح‌های صنعتی نیست؛ بلکه به یکی از الزامات اصلی پروژه‌های جدید تبدیل شده است.
وی افزود: صنعت معدن نیز به عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصاد کشور باید در مسیر کاهش آثار زیست‌محیطی فعالیت‌های خود حرکت کند و این موضوع لازم است از مرحله طراحی پروژه‌ها مورد توجه قرار گیرد. به گفته وی پروژه IPCC گهرزمین نیز با چنین رویکردی دنبال می‌شود.
انتقال ۱۴هزار تن مواد در یک سیستم پایدار
گودرزی در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگی‌های فنی پروژه اشاره کرد و گفت: ایجاد پایداری و پیوستگی در فرآیند انتقال مواد؛ یکی از نقاط مهم این طرح به شمار می‌رود.
وی ظرفیت انتقال مواد در این پروژه را حدود ۱۴هزار تن عنوان کرد و افزود: ایجاد یک سیستم پایدار برای انتقال این حجم از مواد می‌تواند در بهبود فرآیند جابه‌جایی مواد معدنی و ارتقاء بهره‌وری عملیات معدن نقش مؤثری داشته باشد.
مدیرعامل ایریتک ادامه داد: کاهش وابستگی به شیوه‌های سنتی حمل مواد، ایجاد یک زنجیره انتقال پایدار و استفاده از فناوری‌های جدید در این بخش؛ از جمله مزیت‌هایی است که اجرای IPCC می‌تواند برای عملیات معدنی به همراه داشته باشد.
IPCC؛ مسیر معدنکاری به سمت فناوری و بهره‌وری
گودرزی در جمع‌بندی اظهارات خود، پروژه IPCC گهرزمین را فراتر از یک طرح اجرایی دانست و اظهار کرد: اجرای این پروژه می‌تواند نمادی از حرکت صنعت معدن ایران به سمت فناوری‌های جدید، افزایش بهره‌وری و کاهش آثار زیست‌محیطی باشد.
وی ابراز امیدواری کرد که فاز نخست پروژه با تکیه بر دانش و توان فنی و مهندسی کشور و در چارچوب برنامه زمان‌بندی تعیین شده پیش برود و در نهایت به دستاوردی ماندگار برای شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین و صنعت معدن ایران تبدیل شود.
کاهش ۶۰ تا ۸۰درصدی مصرف سوخت
سیدمجتبی تقوی‌نژاد عضو هیئت‌مدیره شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین نیز در این مراسم پروژه IPCC را یکی از بزرگترین طرح‌های معدنی کشور و غرب آسیا توصیف کرد و گفت: پیمانکار پروژه در چارچوب یک فرآیند شفاف انتخاب شده و از توانمندی‌های فنی لازم برای اجرای آن برخوردار است.
وی با اشاره به عمیق‌تر شدن معدن و افزایش مصرف سوخت در صورت تداوم روش‌های فعلی افزود: شرایط تأمین انرژی کشور ایجاب می‌کند که الگوی موجود معدنکاری اصلاح شود. اجرای پروژه IPCC می‌تواند بخش قابل‌توجهی از مصرف سوخت معدن را کاهش دهد و در پایداری تأمین سوخت کشور نیز مؤثر باشد.
تقوی‌نژاد میزان کاهش احتمالی مصرف سوخت پس از اجرای کامل پروژه را بین ۶۰ تا ۸۰ درصد اعلام کرد و افزود: این پروژه در کنار آثار اقتصادی و عملیاتی، ظرفیت زیست‌محیطی معدن را ارتقاء می‌دهد و بخش مهمی از چالش‌های مربوط به آلایندگی و حمل‌ونقل معدنی را برطرف خواهد کرد.
به گزاش خبرنگار ما؛ امضاء تفاهمنامه میان گهرزمین و ایریتک، آغاز مرحله‌ای تازه در اجرای یکی از پروژه‌های راهبردی معدنکاری کشور است؛ طرحی که قرار است با تلفیق فناوری، بهره‌وری و ملاحظات زیست‌محیطی، الگویی جدید برای توسعه معادن بزرگ و حرکت صنعت معدن ایران به سوی هوشمندسازی ارائه کند.
در همین راستا پروژه IPCC گهرزمین را می‌توان یکی از طرح‌هایی دانست که در آن سه رویکرد فناوری‌محوری، استفاده از ظرفیت‌های مهندسی داخلی و حرکت به سمت عملیات معدنی کم‌هزینه‌تر و سازگارتر با محیط‌زیست در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ رویکردی که در صورت اجرای موفق، می‌تواند تجربه‌ای قابل اتکاء برای توسعه پروژه‌های مشابه در صنعت معدن کشور ایجاد کند.
معصومه صالحی
