به گزارش پایگاه خبری «اقتصاد ملت» و به نقل از روابط‌عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات؛ شرکت Benchmark Mineral Intelligence در گزارشی ویژه درباره تاثیر افزایش قیمت گوگرد و اسید بر صنایع معدنی اعلام کرد: قیمت گوگرد از ابتدای جنگ ایران بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و قیمت اسید سولفوریک در برخی مناطق بیش از دو برابر شده؛ این موضوع زنجیره‌های تامین فلزات باتری را در بحبوحه کاهش عرضه گوگرد با اختلال مواجه کرده است.
«ویل تالبوت» مدیر تحقیقات مواد اولیه در Benchmark گفت: اسید سولفوریک یک ماده اولیه حیاتی برای بسیاری از مواد معدنی بوده و اختلال در بازار گوگرد، اثرات دومینویی در بازارهای کلیدی ایجاد کرده است. وی در ادامه افزود: خطر بزرگ این است که تولیدکنندگان بیشتری از مواد معدنی حیاتی مجبور به کاهش تولید یا حتی توقف کامل عملیات شوند.
فشار بر لیتیوم: Benchmark اعلام کرد که اسید سولفوریک قبلا حدود ۳درصد از هزینه تولید ترکیبات شیمیایی لیتیوم از سنگ را تشکیل می‌داد؛ در حالی که هم‌اکنون این رقم به ۱۱درصد رسیده است و با پیشی گرفتن از انرژی، بزرگترین جزء هزینه عملیاتی مستقیم (C1) در برخی واحدهای تولید لیتیوم محسوب می‌شود. بر اساس این گزارش در حال حاضر اسید سولفوریک به مهمترین و پرنوسان‌ترین نهاده در فرآیند تولید این ماده معدنی تبدیل شده است.
نیکل: تولید نیکل از طریق فرآیند HPAL (لیچینگ اسیدی تحت فشار بالا) نیز به شدت تحت تاثیر بازار گوگرد قرار گرفته است. Benchmark گفت: گوگرد هم اکنون ۴۲درصد از هزینه‌های تولید نیکل HPAL را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که پیش از درگیری خاورمیانه این میزان ۲۶درصد بود. اندونزی- بزرگترین تولیدکننده نیکل جهان- سال گذشته ۷۶درصد از گوگرد وارداتی خود را از خاورمیانه تامین کرده است. برای تولید هر تن نیکل در فرآیند HPAL بیش از ۱۰تن گوگرد مورد نیاز است.
ریسک‌های عرضه: این گزارش هشدار می‌دهد که هم‌اکنون «دسترسی فیزیکی» مهمترین مشکل است؛ زیرا حداقل نیمی از تجارت جهانی گوگرد دریایی از تنگه هرمز انجام می‌شود. بیش از نیمی از تولید جهانی لیتیوم، کبالت، عناصر خاکی کمیاب و اسید فسفریک خالص در سال ۲۰۲۶ در معرض اختلالات ناشی از گوگرد و اسید سولفوریک قرار دارد.
محدودیت‌های غیررسمی صادرات اسید سولفوریک از سوی چین نیز فشار بر پالایشگاه‌های خارج از این کشور را تشدید کرده است. Benchmark اعلام کرد: قیمت نقدی اسید در اندونزی و شیلی به ترتیب به بیش از ۳۸۰ و ۴۴۰ دلار در هر تن رسیده است؛ زیرا واحدهای تبدیل برای یافتن منابع جایگزین با مشکل مواجه شده‌اند. قیمت کربنات لیتیوم (گرید باتری) در چین نیز امسال حدود ۶۵درصد افزایش یافته است.
مس: تولیدکنندگان مس نیز به شکل نامتوازن تحت تاثیر قرار گرفته‌اند؛ در حالی که عملیات استخراج با حلال و الکترووینینگ (SX-EW) که ۲۲درصد تولید جهانی مس را تشکیل می‌دهد به حجم زیادی اسید نیاز دارد؛ کارخانه‌های ذوب مس از این وضعیت سود می‌برند؛ زیرا اسید سولفوریک به عنوان محصول جانبی در فرآیند ذوب تولید می‌شود.
Benchmark اعلام کرد: هزینه‌های فرآوری و پالایش کنسانتره مس از زمان حملات به ایران به طور قابل‌توجهی کاهش یافته است؛ زیرا افزایش قیمت اسید، اقتصاد واحدهای ذوب را بهبود بخشیده است.
جمع‌بندی: فشار عرضه نشان می‌دهد که چگونه درگیری‌های ژئوپلیتیک به طور فزآینده‌ای با زنجیره تامین پروسه گذار انرژی تداخل پیدا کرده است. Benchmark در این زمینه می‌گوید: کشورهایی که ظرفیت تولید داخلی گوگرد و اسید دارند(مانند آمریکا) احتمالا مقاوم‌تر خواهند بود؛ در حالی که کشورهایی مانند استرالیا که به واردات وابسته‌اند، آسیب‌پذیرتر هستند.
این شرکت هشدار داده که حتی اگر تنگه هرمز به سرعت بازگشایی شود؛ زیرساخت‌های پالایشی آسیب‌دیده در خلیج‌فارس ممکن است به زمان و سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی برای بازسازی نیاز داشته باشد و این موضوع فشار بر بازار جهانی مواد معدنی حیاتی را برای مدت طولانی حفظ خواهد کرد.
