اخبار ویژه |
اقتصاد کلان-بانک و بیمه-بورس

کد خبر: 322722

تاریخ: 1404/01/15

نویسنده: معصومه صالحی

کپی نشانی خبر
اقتصاد کلان-بانک و بیمه-بورس

کد خبر: 322722

تاریخ: 1404/01/15

نویسنده: معصومه صالحی

کپی نشانی خبر
یادداشت

بودجه 1405 زیر ذره‌بین

image_2026-04-11_20-56-42
لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ اوایل دی ماه سالجاری از سوی رئیس‌جمهور به مجلس تقدیم شد. بودجه ۱۴۰۵ از ویژگی‌های منحصربه‌فردی برخوردار است. در لایحه بودجه 1405 واحد جدید پول ملی یعنی حذف ۴صفر از پول ملی تدوین شده است. همچنین بودجه کل کشور از حیث منابع و مصارف بیش از ۱۴،۰۰۰همت برآورد شده است.

کاهش وابستگی بودجه به نفت (تنها ۲۶۳همت از منابع عمومی ۵،۲۰۰همتی کشور از نفت تأمین می‌شود)، رشد ۶۲درصدی درآمد‌های مالیاتی دولت، سهم ۸۷درصدی درآمد مالیاتی از کل درآمد‌های دولت، افزایش ۲درصدی مالیات بر ارزش‌افزوده برای کالابرگ خانور و … بخشی از ویژگی‌های لایحه بودجه 1405 است. در واقع دولت در این لایحه تلاش می‌کند تا با اتکاء به درآمدهای غیرنفتی و مدیریت دقیق هزینه‌ها؛ از تورم افسارگسیخته جلوگیری کند.

تغییر پارادایم در مدیریت منابع

بودجه سال ۱۴۰۵ برخلاف سال‌های گذشته با رویکردی متفاوت در لایه‌های تصمیم‌گیری بررسی و تدوین شده است. تمرکز اصلی بر کاهش وابستگی به درآمدهای نوسانی نفتی و تقویت ستون درآمدهای مالیاتی و غیرنفتی است. این رویکرد اگرچه از نظر تئوریک گامی مثبت برای پایداری اقتصادی محسوب می‌شود، اما در مرحله اجرا با چالش‌های جدی در زمینه «توان پرداخت مالیاتی» توسط بخش خصوصی و کسب‌وکارهای کوچک روبه‌رو است.

به عبارتی دیگر یکی از چالش‌های اصلی در بودجه‌ریزی‌های اخیر؛ تلاش برای کاهش شکاف بین درآمدها و هزینه‌هاست. در همین خصوص ویژگی اصلی بودجه سال ۱۴۰۵ می‌تواند تلاش برای کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و تکیه بیشتر بر درآمدهای مالیاتی و غیرنفتی باشد تا از فشار تورمی بر اقتصاد جلوگیری شود.

مدیریت هزینه‌های جاری در مقابل هزینه‌های عمرانی

یکی دیگر از ویژگی‌های بحث‌برانگیز در بودجه‌های سال‌های اخیر؛ نسبت هزینه‌های جاری (مانند حقوق و دستمزدها و هزینه‌های اداری) به هزینه‌های عمرانی (مانند ساخت‌وساز و پروژه‌های توسعه‌ای) است. در همین راستا در بودجه ۱۴۰۵ تلاش بر این است که سهم پروژه‌های عمرانی برای جلوگیری از رکود اقتصادی افزایش یابد.

این در حالی است که مطابق گزارشات موجود طی سال‌های اخیر تخصیص منابع به بخش‌های زیرساختی (مانند انرژی و حمل‌ونقل) با محدودیت‌های جدی مواجه شده است. در مقابل تقاضای بخش‌های خدماتی و آموزشی برای افزایش بودجه‌های عملیاتی؛ فشار مضاعفی را بر دولت وارد کرده است. لذا این تضاد دولت را در تنگنای انتخاب قرار داده است که یا باید با کاهش سرمایه‌گذاری‌های عمرانی، تعادل مالی را حفظ کند و یا با افزایش هزینه‌ها؛ ریسک تورمی را به جان بخرد.

چالش تورم و قدرت خرید

یکی از بزرگترین سایه‌های سنگین بر سر بودجه ۱۴۰۵؛ نرخ تورم است. با وجود تلاش‌های صورت گرفته برای کنترل نرخ رشد قیمت‌ها، بازگشت هزینه‌های جاری به سطح بودجه‌ شده، بسیار دشوار به نظر می‌رسد. کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر نرخ رشد هزینه‌های دولتی از نرخ رشد تولید داخلی پیشی بگیرد؛ بودجه سال 1405 بیش از آنکه ابزاری برای توسعه باشد، به ابزاری برای مدیریت بحران تبدیل خواهد شد.

اولویت‌بندی در حمایت‌های اجتماعی

از سوی دیگر در بودجه‌ای که در چنین شرایط اقتصادی تدوین می‌شود؛ معمولاً بخش حمایت‌های اجتماعی (مانند یارانه، کمک‌های معیشتی و خدمات سلامت) در اولویت قرار می‌گیرد. در واقع هدف این است که با وجود نوسانات اقتصادی؛ امنیت معیشتی اقشار آسیب‌پذیر حفظ شود.

تخصیص منابع برای زیرساخت‌ها و بخش‌های تولیدی

بودجه سال ۱۴۰۵ احتمالاً شامل برنامه‌هایی برای حمایت از بخش‌های تولیدی، کشاورزی و صنایع کوچک باشد. هدف از این کار افزایش خودکفایی و کاهش وابستگی به واردات است تا از طریق تولید، اشتغالزایی و رشد اقتصادی؛ چرخ اقتصاد به خوبی بچرخد.

 هوشمندسازی و دیجیتالی شدن فرآیندها

با توجه به روند پیشرفت تکنولوژی؛ بودجه‌ریزی‌های جدید معمولاً بخشی از منابع خود را به سمت توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، هوشمندسازی خدمات دولتی و کاهش بروکراسی اداری اختصاص می‌دهند تا شفافیت مالی و کارایی دولت افزایش یابد.

به عبارتی دیگر لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با حجم کل بیش از ۱۴هزار همت نخستین بودجه کشور است که بر مبنای ریال جدید و با حذف چهار صفر تدوین شده است و آغاز رسمی اصلاح نظام پولی و محاسبات مالی را نشان می‌دهد. از جمله نکات مهم بودجه ۱۴۰۵ تمرکز بر کاهش وابستگی به نفت، افزایش قابل‌توجه درآمدهای مالیاتی، تأمین منابع از طریق انتشار اوراق مالی اسلامی و کنترل مصارف جاری است.

در واقع بودجه ۱۴۰۵ در مقطع کنونی در نقطه‌ای حساس از مسیر خود قرار دارد. موفقیت این بودجه نه در اعداد و ارقامِ روی کاغذ؛ بلکه در میزان توانایی دولت برای تبدیل «بودجه مصوب» به «عملکرد واقعی» در بازارها و زندگی روزمره مردم سنجیده خواهد شد. حال باید دید آیا مدیریت اقتصادی کشور می‌تواند از میان میان‌برهای مالیاتی و اصلاحات ساختاری؛ به مقصد ثبات اقتصادی برسد یا خیر؟

و آیا بودجه 1405 می‌تواند میان نیازهای مبرم بخش‌های خدماتی و فشار بر خزانه ملی؛ تعادلی پایدار برقرار کند یا با چالش جدی کسری بودجه روبه‌رو خواهد شد؟

معصومه صالحی

برچسب‌ها

اخبار مرتبط

تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ

آغاز به کار سامانه معاملاتی اختصاصی کارگزاری لقمان

گروه سرمایه‌گذاری لقمان در نخستین روز حضور خود در نمایشگاه نظام مالی، سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های دیجیتال (بورس، بانک و بیمه)، به‌ عنوان بزرگترین گردهمایی فعالان حوزه‌های بورس، بانک، بیمه و فین‌تک که با هدف ایجاد بستری برای تعامل، هم‌افزایی و توسعه پایدار بازارهای مالی کشور برگزار می‌شود؛ از سامانه معاملاتی اختصاصی خود رونمایی کرد.

گام نوین تمدن در تحول دیجیتال خدمات تامین مالی

شرکت تامین سرمایه تمدن با هدف‌ گذار از روش‌های سنتی و تسهیل دسترسی بنگاه‌های اقتصادی به منابع مالی؛ از سامانه هوشمند iBfinance365 رونمایی کرد. این سامانه با بهره‌گیری از زیرساخت‌های نوین، فرآیند تامین مالی را به بستری کاملاً دیجیتال و شفاف تبدیل می‌کند.

ارائه چارچوبی کاربردی برای توسعه معدن هوشمند

صنعت معدن به‌عنوان یکی از بخش‌های راهبردی اقتصاد و تأمین مواد اولیه صنایع، با چالش‌هایی نظیر افزایش هزینه‌های عملیاتی، پیچیدگی فرایندهای استخراج و فرآوری، محدودیت منابع، مخاطرات ایمنی، استهلاک تجهیزات و ضرورت افزایش بهره‌وری مواجه است. در این شرایط، تحول دیجیتال و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به یکی از الزامات توسعه پایدار و ارتقای رقابت‌پذیری سازمان‌های معدنی تبدیل شده است. هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از فناوری‌های محوری تحول دیجیتال، با قابلیت پردازش حجم گسترده‌ای از داده‌ها، شناسایی الگوها، پیش‌بینی شرایط عملیاتی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری، ظرفیت قابل توجهی برای بهبود عملکرد بخش‌های مختلف زنجیره ارزش معدن دارد.

پیشکسوتان، سرمایه دانشی صنعت بیمه؛ تأکید مدیرعامل بیمه البرز بر پیوند تجربه و نوآوری

جلسه هم اندیشی مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره بیمه البرز با جمعی از پیشکسوتان صنعت بیمه برگزار شد؛ نشستی که در آن بر اهمیت بهره گیری از تجربه و دانش نسل های پیشین برای شناخت بهتر چالش های صنعت و ترسیم مسیرهای تازه برای رشد و توسعه بیمه تأکید شد.